Tanju Olcar ve 2 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

*

    M. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #105 : Ağustos 23, 2025, 08:35:08 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Bizim videolarda bir soru-cevap serisi başladı. Gerçi çene düşük olunca soruyu soran cevabı alana kadar canı çıkmış olmalı  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap Her neyse… bu video lityum ion akü sorusuna yönelik. İlginizi çekebilir?

Selametle

i=K426tx6GGJS2IY9n[/youtube]
Murat Kapanım bilgiler için çok teşekkürler.
Benim şahsi düşüncem şu:
Motoryatlar gibi geniş alanı olan tekneler için kontrol kolaylığı olduğu için uygun ama her şeyin çok dar alanlarda ve üstünde tonla başka eşyaların olduğu yelkenli tekneler için henüz uygun olmadığıdır.
Risk çok çok yüksek, ayağımı yorganıma göre uzatamıyorsam, yanmaktansa  buzdolabındaki yiyeceklerin bozulmasını tercih ederim.
(Youtube'da yorum yazamadım)

Aslında durum pek öyle değil gibi geliyor bana Çetin Kaptan. Mesele nispeten bizde yeni olan bu teknoloji uygulamasında kurallara ve standartlara uygun iş yapmak. Bakın, yıllardır milyon otomobil benzinle gidiyor. Arabadaki benzin, teknedeki LFP aküden çok daha yüksek bir enerji. Otomobil sayısına göre benzin yangını o kadar az ki.

LFP tekneler için çok iyi bir uygulama, avantajları çok. Günün sonunda çoğu tekne bu teknolojiye geçecek. Ama güncel durumda bu “furya”dan pay almak isteyenler ve işin sistem seviyesine hakim olmayan ya da profesyonel hizmet almayan tekne sahipleri bir araya gelince… risk orada başlıyor. İşin kötüsü risk dediğimiz şey gerçekleşiyor da; maalesef.

Yaa… M8 cıvata ve somunu arasında 6-7 tane kablonun havada birleştirildiği bir teknede LFP akü dönüşümünün nasıl olabileceğini siz düşünün.

Diyeceğim, LFP akü korkusu yaymak doğru değil, ama doğrusunu anlatmak da bir çeşit sorumluluk oldu bu yaz.

Selametle
*

    Ç. B.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #106 : Ağustos 25, 2025, 03:50:05 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Bizim videolarda bir soru-cevap serisi başladı. Gerçi çene düşük olunca soruyu soran cevabı alana kadar canı çıkmış olmalı  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap Her neyse… bu video lityum ion akü sorusuna yönelik. İlginizi çekebilir?

Selametle

i=K426tx6GGJS2IY9n[/youtube]
Murat Kapanım bilgiler için çok teşekkürler.
Benim şahsi düşüncem şu:
Motoryatlar gibi geniş alanı olan tekneler için kontrol kolaylığı olduğu için uygun ama her şeyin çok dar alanlarda ve üstünde tonla başka eşyaların olduğu yelkenli tekneler için henüz uygun olmadığıdır.
Risk çok çok yüksek, ayağımı yorganıma göre uzatamıyorsam, yanmaktansa  buzdolabındaki yiyeceklerin bozulmasını tercih ederim.
(Youtube'da yorum yazamadım)

Aslında durum pek öyle değil gibi geliyor bana Çetin Kaptan. Mesele nispeten bizde yeni olan bu teknoloji uygulamasında kurallara ve standartlara uygun iş yapmak. Bakın, yıllardır milyon otomobil benzinle gidiyor. Arabadaki benzin, teknedeki LFP aküden çok daha yüksek bir enerji. Otomobil sayısına göre benzin yangını o kadar az ki.

LFP tekneler için çok iyi bir uygulama, avantajları çok. Günün sonunda çoğu tekne bu teknolojiye geçecek. Ama güncel durumda bu “furya”dan pay almak isteyenler ve işin sistem seviyesine hakim olmayan ya da profesyonel hizmet almayan tekne sahipleri bir araya gelince… risk orada başlıyor. İşin kötüsü risk dediğimiz şey gerçekleşiyor da; maalesef.

Yaa… M8 cıvata ve somunu arasında 6-7 tane kablonun havada birleştirildiği bir teknede LFP akü dönüşümünün nasıl olabileceğini siz düşünün.

Diyeceğim, LFP akü korkusu yaymak doğru değil, ama doğrusunu anlatmak da bir çeşit sorumluluk oldu bu yaz.

Selametle

Murat Kaptanım paylaşımlarınız çok kıymetli, ne kadar teşekkür etsek azdır.
Sorun riskleri bilmemek yüzünden başlıyor zaten.
Riski bilince ya vazgeçmek ya da düzgün şekilde önlem almak gerektiği ortaya çıkıyor, arası yok, tehlike çok büyük, buna göre önlem alarak yapmak ya da bu önlemleri alamıyorsak yapmamak gerekiyor. Sizin paylaşımlarınız riski de, alınması gereken önlemleri de çok net bir şekilde anlatıyor, o yüzden de çok kıymetli ve hayat kurtaran paylaşımlar.


*

    M. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #107 : Eylül 03, 2025, 14:50:54 »
Irgatı marş aküsüne bağlamak daha akıllıca değil mi, özellikle sabah buzdolabı servis aküsünü yere sermişken? Bu sorunun tek bir doğru cevabı olmadığını biliyoruz. Bu sefer ırgat çalıştığında, ırgatın çektiği akımdan daha az alternatör şarj akımı olan bir durumda marş ve servis akülerine bakmaya çalıştım.



Selametle

*

    S. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #108 : Eylül 05, 2025, 12:55:24 »
Kiralık teknelerde en sık yaşanan sorun. Sabah kuş sesleri yerine sert bir bip sesi ile uyanmak.  Tabi bu sesle uyanınca biraz asabi oluyorsun, kamaralarda mışıl mışıl uyuyanlar oluyor. Hemen ne yapıyoruz, kahvaltı öncesi biraz motor basıyoruz ki kamaralardaki arkadaşlar kuş sesleri ile rahatsız olmasın, uzak kaldıkları şehir ortamının özlemini çekmesinler diye... =)))

Servis aküsü bitmemesi gerekir ama bir noktada elbet eskidikçe gece döngüsünü karşılayacak depolama gücü kalmayacaktır.

Kimyası ne olursa olsun her akü, geceye başlamadan full durumda girmeli, en uzun ömür için akü ilk alındığındaki kapasitesinin %30 undan fazlası kullanılmamalı. Yani sizin gecelik ihtiyacınız 30 Amper ise, 100 Amperlik bir akünüz olmalı.

Video nun 5. inci dakikalarında deşarj derinliği olarak ele almışsınız. Evet uzun vadede akünün deşarj derinliğinden eskitiyorsunuz bu bir faktör. Ama aynı zamanda 90 Amperlik aküye 60 Amperlik bir yük bindiriyorsunuz ve bu marş gibi kısa süreli bir yük değil. Bence burda deşarjdan ziyade akünün çok daha kısa sürelerde pert olmasına neden olacak şey bu yük. Plakalar ısınıyor, sülfatlaşma riski artıyor ve akü su kaybediyor.

Bir başka soru işaretide, 60 Ah çektiğiniz 15 dakika sürede evet 15 Ah tüketirsiniz kağıt üzerinde. Ama 300 Amperlik servis aküsünde bu 15Ah civarında iken, 90 Ah lık marş aküsündede gerçekten 15 Ah mı tüketirsiniz ?  Bence en az 25 Ah aküden gider. 

*

    M. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #109 : Eylül 05, 2025, 18:54:26 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Kiralık teknelerde en sık yaşanan sorun. Sabah kuş sesleri yerine sert bir bip sesi ile uyanmak.  Tabi bu sesle uyanınca biraz asabi oluyorsun, kamaralarda mışıl mışıl uyuyanlar oluyor. Hemen ne yapıyoruz, kahvaltı öncesi biraz motor basıyoruz ki kamaralardaki arkadaşlar kuş sesleri ile rahatsız olmasın, uzak kaldıkları şehir ortamının özlemini çekmesinler diye... =)))

Servis aküsü bitmemesi gerekir ama bir noktada elbet eskidikçe gece döngüsünü karşılayacak depolama gücü kalmayacaktır.

Kimyası ne olursa olsun her akü, geceye başlamadan full durumda girmeli, en uzun ömür için akü ilk alındığındaki kapasitesinin %30 undan fazlası kullanılmamalı. Yani sizin gecelik ihtiyacınız 30 Amper ise, 100 Amperlik bir akünüz olmalı.

Video nun 5. inci dakikalarında deşarj derinliği olarak ele almışsınız. Evet uzun vadede akünün deşarj derinliğinden eskitiyorsunuz bu bir faktör. Ama aynı zamanda 90 Amperlik aküye 60 Amperlik bir yük bindiriyorsunuz ve bu marş gibi kısa süreli bir yük değil. Bence burda deşarjdan ziyade akünün çok daha kısa sürelerde pert olmasına neden olacak şey bu yük. Plakalar ısınıyor, sülfatlaşma riski artıyor ve akü su kaybediyor.

Bir başka soru işaretide, 60 Ah çektiğiniz 15 dakika sürede evet 15 Ah tüketirsiniz kağıt üzerinde. Ama 300 Amperlik servis aküsünde bu 15Ah civarında iken, 90 Ah lık marş aküsündede gerçekten 15 Ah mı tüketirsiniz ?  Bence en az 25 Ah aküden gider. 


Çok doğru tespitler. Bu konunun uzayıp gitmesi ve net cevabının olmaması birkaç yanlış anlamaya dayanıyor.

(1) Alternatör marş aküsünü besliyor zaten deniyor. Oysa alternatör bir şekilde servis aküsünü de besliyor. Diğer taraftan çok ciddi kapasitede Balmar vs bir alternatör değilse ürettiği şarj akımı üzerinde yazan değerden oldukça düşük. Yani alternatör destek oluyor diyelim, doğrusu bu.

(2) Küçük bir aküden 10-15 dk süreyle 1C seviyesinde bir akım çekmek hiçbir şekilde mantıklı değil. Marş aküsü 700-800 Amper verebiliyor deniyor. Doğru ama CCA veya MCA denen bu değer standartlarda 30 sn ile sınırlı. Irgat gibi bir yük aynı şey değil.

(3) Videoda da sordum, madem 100A gibi bir yük marş aküsüne uygundur, o zaman blender, saç kurutma makinası vs yine 100A DC akım çeken invertörü niye marş aküsüne bağlamıyoruz?

Bir gün Nigel Calder abimizi bir webinar’da çok sıkıştırdılar… marş aküsü sadece marş motoru içindir, ondan daha kritik bir yük yok teknede demişti.

Standartlar bu konuda bir yönlendirme yapmıyor. O halde iş sistem seviyesi tasarım sırasındaki kararlara ve tercihlere kalıyor. Gerçi şöyle bir durum da ortaya çıkıyor, özellikle lityum ion akülerle birlikte… dikkat edin artık tekneler birden fazla akü grupları ile donatılır oldu.  Irgat da bu kapsama girebilir aslında. Mesele yer ve para.

Gezgin Korsan Sosyal Medya Hesaplarını Takip Ediniz

               


*

    S. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #110 : Eylül 05, 2025, 20:59:17 »
Bence videoda en ders alınması gereken nokta
"Ben Mutlu VRLA Akülerimi alalı 11 yıl oldu halen kullanıyorum. "
kısmı.

Demekki
- Sistemi doğru oranda KURUNCA (Tüketim / Depolama)
- Doğru KULLANINCA                   (Yük / Limit)
- KIŞLAMASINI DÜZGÜN YAPINCA (Bakım)

Sulu aküde uzun vadeli kullanılabiliyormuş. Benim de 7 seneyi geçen iki set Mutlu aküm var. Toplamda 1600 Amper. Lityum setimde 800 Amper var 5 sene oldu. Lityumun avantajlarını kullanıyorum seviyorum ama Mutlu setleri ömürleri biterken haber veriyor, artık ben gidiyorum diyorlar cüzdanımı hazırlıyorum bu süreçte. Lityum un yapısı gereği diğer setler gibi "rock solid" mi tam karar veremedim. Bir sabah çat diye kapatıp gidecekler mi dükkanı yoksa sulu aküler gibi sinyal verecekler mi ? Eğer çat diye giderse cüzdanı hazırlayacak zamanımız olmayacak,  donumuza kadar aniden vermek durumunda kalacağız. Yaşayıp göreceğiz bakalım. =))
*

    M. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #111 : Eylül 07, 2025, 23:14:29 »
Gelen bir soru üzerine Akü Birleştirme Röleleri ile ilgili bir video hazırladım Soru-Cevap serisinde. Bu konu aynı zamanda elektrik sisteminin sörveyini yaptığım 45 feet 2024 model çok popüler bir yelkenli teknede ortaya çıkan bir bulgu demeyelim de... ikaz ettiğimiz bir konu idi. İlgilenenler için ilginç olabilir. Bence şu çok aşikâr: 2015'lerden itibaren tekneler maliyetleri düşürmek için standartların içinde kalmak şartıyla "yok bu da olmaz" denecek ne varsa yapıyorlar, çünkü arz-talep dengesi anormal bozuldu, nasılsa kapıda kuyruk var  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

 

Selametle


*

    S. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #112 : Eylül 08, 2025, 14:48:57 »
Benim katılmadığım bazı durumlar mevcut anlatımınızda. 

- ML-ACR ile Boat Şalter kesinlikle aynı şey değil. Boat Şalter ile kullanıcının yanlış kullanım imkanı mevcut iken ML-ACR de bu durum orantısız kurulumlarda yada çok ender durumlarda yaşanır.
- Video nun dördüncu dakıkasındaki çiziminiz mantık dahilinde değil. Victron Multiplus Inverter görevini icra ediyor, bu ne demek mikro dalga, çamaşır ve aydınlatma vs. neden starter battery ye bağlansın ? Servis aküsü üzerinde olmak zorunda. Kullanım orda, aynı zamanda neden yükü starter battery üzerine bindiriyorsunuz ? Zaten bunu kendinizde söylüyorsunuz.  Böyle bir senaryo olmaz, bunun suçlusuda Victron un iki çıkışı olmaması değil.  Victron Multiplus in görev tanımı INVERT etmek ve Şarj Etmek. İki ayrı aküyü aynı anda şarj ederim gibi bir iddiası tanımı yok.
- 4.32 den sonra çizdiğiniz senaryo da o şekilde gelişeceğini zannetmiyorum.  Sözlü anlatımınız kısmen kabul edilebilir ama grafiksel anlatımınız hiç bir şekilde gösterdiğiniz gibi gelişmez.
- 5.23 deki dengelenme konusuda o şekilde olacağını zannetmiyorum. "Hele kaynak olan aküdeki voltaj düştüğünde sistem(ML-ACR)  kendini kapatacak"  durumuda yaşanacağını zannetmiyorum. Zira ML-ACR birleştirmeyi sadece 13.0 V üzerinde  yapıyor.  Biliyoruz ki hiç bir akü (Sulu,Jel, AGM) şarj altında değilken 13V üzerinde standby da durmaz. Buda birleşme var ise zaten şarj devrede demektir. Şarj devrede isede dediğiniz transferlerin yaşanması çok olası değil.
- 6.51 de dediğiniz Marş aküsü 13V da geldiğinde marş aküsü yüzde yüz dolu olmuyor.  Yani bu hesabınız bence baştan sıkıntılı. Çünkü bir akünün voltajını ölçtüğünüzde eğer 13 V un üzerinde ise iki şey söyleyebilirsiniz. Ya Float şarj oluyordur, yada şarj oluyordur. Float Şarj da ise tam doludur, eğer şarj oluyor ise doluluk oranı %50- 75 aralarındadır.  Ha diyebilirsinizki eninde sonunda Float a gelecek, evet gelecek ama ML-ACR olduğu için FLOAT a gelene kadar aküler zaten dengelenmiş olacak ve dediğiniz ara transfer gerçekleşmeyecek.
- ML-ACR şarj durumu söz konusu değil ise akü birleştirme yapmaz. (SULU,Jel,AGM) Bu durumda alternatör çalışıyor durumda olur. Bundan dolayıda MArş aküsünden Servis aküsüne akım gitme ihtimali neredeyse yoktur. Ancak aküleri orantısız sistemlerde yada servis aküsü insafsızca büyük sistemlerde yani 50 Marş, 500 Servis gibi bir sistemde eğerki servis aküsü dibine kadar kullanıldı ise (bu durumda ancak ülkemizde görürüz) dediğiniz senaryo belki yaşanabilir. Fakat yaşansa bile ML-ACR marş aküsü 12.35 voltun altına düştüğü anda 10 sn içinde parallelemeyi kapatacağı için marş aküsünün hissedeceği yük 10 sn lik uzun bir marş basma gibi bir durum olacaktır.

Murat Bey benim mevcut bilgim ve deneyimim ile yapabileceğim yorum bu şekilde, toptan yanlış, kısmen yanlış olabilir, doğruda olabilir  =))) . Ben hep aküler insan gibidir derim, dıştan gözüktüğü ile içte var olan bir değildir. Onun için elinizde böyle bir sistem var ise bir test bench e koyup dediklerinizin gerçekten olup olmadığını izole bir platformda görmeye çalışmanızı tavsiye ederim. Yok ise siz aküleri temin ederseniz bende size bir tane ML-ACR temin edip yollarım. Dedikleriniz gerçekten oluyor mu görürüz.

Son olarak ML-ACR hakkında şahsi düşüncem şu şekilde eğer ki, şarj kaynağım kısıtlı, servis aküm büyük ise ML-ACR kullanmaktan biraz kaçınırım. Özellikle demirde çok vakit geçiriyorsam. Bir motoryatım, bir jeneratörüm yok ise kulanmam. Bir yelkenlide devamlı yol yapıyorsam, günlük motor açıyorsam, panelim yeterli ise, tüketimim az ise ML-ACR kullanırım, bunlar yok ise boat şalter kullanırım ama kontak basmadan, marş aküm ölmeden veya marinadan çıkmadan kesinlikle o şaltere dokunmam. Maddi gücüm var ise Boat şalter yine teknede bulundururum, ama bu sefer üzerine ek olarak DC-DC şarj eklerim.
*

    Ç. B.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #113 : Eylül 08, 2025, 16:30:46 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Gelen bir soru üzerine Akü Birleştirme Röleleri ile ilgili bir video hazırladım Soru-Cevap serisinde. Bu konu aynı zamanda elektrik sisteminin sörveyini yaptığım 45 feet 2024 model çok popüler bir yelkenli teknede ortaya çıkan bir bulgu demeyelim de... ikaz ettiğimiz bir konu idi. İlgilenenler için ilginç olabilir. Bence şu çok aşikâr: 2015'lerden itibaren tekneler maliyetleri düşürmek için standartların içinde kalmak şartıyla "yok bu da olmaz" denecek ne varsa yapıyorlar, çünkü arz-talep dengesi anormal bozuldu, nasılsa kapıda kuyruk var  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

 

Selametle

Çok teşekkürler Murat Korsanım, bu soru, cevap serisi de çok faydalı oluyor, elinize sağlık.
Alternatör zaten akülerin canına okuyordu, şimdi de ML-ACR ile alternatörün elinden kurtulan grup varsa onun da canına okuyalım demişler.Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Ben ana fikir olarak şöyle düşünüyorum; akü profiline göre şarjı ayarlayamayan cihazlarla aküleri şarj etmemek gerekiyor.
(aküler de ucuz malzemeler değil sonuçta, şarj ve deşarjlarında da ömürlerini uzatmak ve tehlike yaratmamak adına dikkatli ve özenli olmak lazım.)
« Son Düzenleme: Eylül 08, 2025, 16:32:48 Gönderen: Çetin Bağcı »
*

    M. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #114 : Eylül 08, 2025, 16:39:49 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Benim katılmadığım bazı durumlar mevcut anlatımınızda. 


Gezgin Korsan'ın güzelliği ve kalitesi burada... işini ciddiye almazsan, derdini düzgün anlatmazsan düzeltmesi gelir nazikçe. Selçuk Elmas'a çok teşekkürler eleştirileri için. Yakın zamanda elimden geldiğince cevaplamaya, varsa düzeltmem gereken yerleri de düzeltmeye çalışacağım.
*

    S. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #115 : Eylül 08, 2025, 17:20:00 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Benim katılmadığım bazı durumlar mevcut anlatımınızda. 


Gezgin Korsan'ın güzelliği ve kalitesi burada... işini ciddiye almazsan, derdini düzgün anlatmazsan düzeltmesi gelir nazikçe. Selçuk Elmas'a çok teşekkürler eleştirileri için. Yakın zamanda elimden geldiğince cevaplamaya, varsa düzeltmem gereken yerleri de düzeltmeye çalışacağım.

Çok teşekkürler. Eleştiri demeyelim. Bilgimiz farklı. Bir şeyleri yarıştırmıyoruz. Ortak noktada buluşma çabası diyelim =))
*

    M. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #116 : Eylül 09, 2025, 11:24:55 »
Selçuk Elmas'ın notları vardı ACR videosu hakkında. Kusura bakmasın, ancak yazabiliyorum. Aslında hemen hemen aynı noktadayız... bazı yanlış anlamaları ortadan kaldıralım.

(1) ML-ACR ile Boat Şalter kesinlikle aynı şey değil. Boat Şalter ile kullanıcının yanlış kullanım imkanı mevcut iken ML-ACR de bu durum orantısız kurulumlarda yada çok ender durumlarda yaşanır.

Bir ACR ile Both şalterin aynı şey olduğunu söylemedim, şalteri Both ya da 1+2 pozisyonuna getirdiğimizde bağlı olan akü gruplarının paralellenmesi neticesinde olan ile ACR'ın röleyi kapattığında olan şeyin aynı olduğunu söylemeye çalıştım. Videoda tek devreli bir şalter resmi koyup, Both şalterden bahsetmek de benim özensizliğim olmuş, ama akü gruplarını birleştirme (paralelleme) fonksiyonu itibariyle aynı şey.

(2) Video nun dördüncu dakıkasındaki çiziminiz mantık dahilinde değil. Victron Multiplus Inverter görevini icra ediyor, bu ne demek mikro dalga, çamaşır ve aydınlatma vs. neden starter battery ye bağlansın ? Servis aküsü üzerinde olmak zorunda. Kullanım orda, aynı zamanda neden yükü starter battery üzerine bindiriyorsunuz ? Zaten bunu kendinizde söylüyorsunuz.  Böyle bir senaryo olmaz, bunun suçlusuda Victron un iki çıkışı olmaması değil.  Victron Multiplus in görev tanımı INVERT etmek ve Şarj Etmek. İki ayrı aküyü aynı anda şarj ederim gibi bir iddiası tanımı yok.

Aynı şeyi söylüyoruz. Zaten videonun 4:17'sinde bunun olamayacağını, invertörü marş aküsüne bağlamanın "olacak şey olmadığını" söylüyorum. Burada vurgulamak istediğim şey, artık teknelerde çoklukla gördüğümüz redresör+invertör cihazların invertör yüzünden servis aküsüne bağlanması gereği ve redresörün de tek çıkışlı olması sebebiyle redresör şarj akımını diğer akü banklarına aktarmak için bir düzen kurulması gerektiği.

Ben bir süre bu "kombo" cihazların tek redresör çıkışı olmasını eleştirdim, "ne gerek var kombo cihaza dedim. Ama sonra şöyle bir gerçeklik de ortaya çıktı ki teknelerdeki akü gruplarının aynı kimyada olması beklenmiyor. Çok çıkışlı konvansiyonel redresörler çıkışlarında izole şarj akımları verseler de, aslında her çıkışında seçtiğiniz tek tip akü tipine göre şarj voltajı veriyorlar ve bu da çok akıllıca değil. Örneğin bir akü grubu Gel ise 14.2V şarj voltajı isterken, diğer akü grubundaki AGM 14.4-14.8V şarj voltajı bekliyor. Videonun sonunda söylediğim gibi aslında bu "kombo"nun redresörü doğal olarak servis akü bankını şarj ederken, marş aküsü için ayrı ve küçük, 15-20 A gibi bir redresörü kullanmak bana daha mantıklı geliyor.

(3) 4.32 den sonra çizdiğiniz senaryo da o şekilde gelişeceğini zannetmiyorum.  Sözlü anlatımınız kısmen kabul edilebilir ama grafiksel anlatımınız hiç bir şekilde gösterdiğiniz gibi gelişmez.

Eleştiriniz doğru, ama o detayı grafikle gösterecek kadar becerikli değilim  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap Şöyle ki, hangi akü grubu olursa olsun, birisi şarj edilmeye başladığında ACR'ın devreyi kapatacağı 13V seviyesine çok çabuk gelecektir, yani illâ ki şarj olan akünün %100 dolmasını beklemeye gerek yok ACR'ın aküleri paralellemesi için.

(4) 5.23 deki dengelenme konusuda o şekilde olacağını zannetmiyorum. "Hele kaynak olan aküdeki voltaj düştüğünde sistem(ML-ACR)  kendini kapatacak"  durumuda yaşanacağını zannetmiyorum. Zira ML-ACR birleştirmeyi sadece 13.0 V üzerinde  yapıyor.  Biliyoruz ki hiç bir akü (Sulu,Jel, AGM) şarj altında değilken 13V üzerinde standby da durmaz. Buda birleşme var ise zaten şarj devrede demektir. Şarj devrede isede dediğiniz transferlerin yaşanması çok olası değil.

Evet iki aküyü paralellediğiniz anda durum aynen böyle olur. Burada anlatmaya çalıştığım şey paralelleme ile ilgili. Yani aynı kapasitede iki aküyü gösterdim ve paralelliyoruz. Olacak olan bu, başka türlü olması beklemeyiz. Zaten paralellenmiş servis akü banklarında da sürekli olan bu. Keşke videoda bu akülerin aynı kapasitede olduğunu vurgulasaydım. O açıklamayı ekleyeyim videoya.

(5) 6.51 de dediğiniz Marş aküsü 13V da geldiğinde marş aküsü yüzde yüz dolu olmuyor.  Yani bu hesabınız bence baştan sıkıntılı. Çünkü bir akünün voltajını ölçtüğünüzde eğer 13 V un üzerinde ise iki şey söyleyebilirsiniz. Ya Float şarj oluyordur, yada şarj oluyordur. Float Şarj da ise tam doludur, eğer şarj oluyor ise doluluk oranı %50- 75 aralarındadır.  Ha diyebilirsinizki eninde sonunda Float a gelecek, evet gelecek ama ML-ACR olduğu için FLOAT a gelene kadar aküler zaten dengelenmiş olacak ve dediğiniz ara transfer gerçekleşmeyecek.

Marş aküsünün %100 dolu olması önemli değil, gerçi... 100Ah bir marş aküsü marş motorunu beslediğinde diyelim ki 700A akım göndersin, bunun teknik süresi 30 sn. Sağlıklı bir akü ve bakımlı bir motorla bu 30 sn sürmez, ama tasarım isteri bu. Her neyse marş aküsünden çıkan 6 Ah. Peukert düzeltmesi vs olsun 10 Ah. Dolayısıyla marş aküsünün doluluğu burada belirleyici faktör değil. Önemli olan dediğiniz gibi bir şarj var ve marş aküsü derhal 13+ Volta çıkacak. Burada vurguladığımız şey birleştirme anında akü grupları arasındaki voltaj farkı ve hedef akünün iç direnci (akü bankı kapasitesi arttıkça iç direnç düşüyor). Ben videoda insanlar üzerlerine gaz döküp kendilerini yakmasınlar diye  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap 5 dk gibi zaman aralıkları aldım. Tabii ki bu analiz için zaman aralığı çok kısa olmalı. Ama evet, ilk bağlantıda bu akımlar oluyor (literatürde in-rush currents diye geçer). Kısa sürüyor, çünkü hedef akünün de voltajı ani olarak yükselerek aradaki potansiyel farkı azalıyor, akım da düşüyor.

Bu, camiada çok konuşulan bir konudur. Gerek ML-ACR üreticisi Blue Sea Systems, gerekse ABYC'deki Teknik Komitedeki insanlar şöyle derler: Eğer tekne balıkçılık amacı ile kullanılmıyorsa, yani yer değiştirmek için ikide bir motor çalıştırılmayacaksa... sözün özü tekne (a) bir gezinti teknesi ise ve (b) ACR kullanılacak ise ve (c) paralellenecek akü grupları arasında ciddi kapasite farkı varsa alternatör şarjının kapasitesi daha büyük olan akü grubuna bağlanması tavsiye edilir. Tabii bizim durumumuzda alternatörü doğrudan servis aküsüne bağlamak istenmeyen bir şey olduğundan araya Sterling Power AB gibi bir cihaz gerekecek. Diğer durumda, evet bu akımlar kısa süreli de olsa oluyor, kaçınılmaz şekilde ve iyi bir şey değil.

(6) ML-ACR şarj durumu söz konusu değil ise akü birleştirme yapmaz. (SULU,Jel,AGM) Bu durumda alternatör çalışıyor durumda olur. Bundan dolayıda MArş aküsünden Servis aküsüne akım gitme ihtimali neredeyse yoktur. Ancak aküleri orantısız sistemlerde yada servis aküsü insafsızca büyük sistemlerde yani 50 Marş, 500 Servis gibi bir sistemde eğerki servis aküsü dibine kadar kullanıldı ise (bu durumda ancak ülkemizde görürüz) dediğiniz senaryo belki yaşanabilir. Fakat yaşansa bile ML-ACR marş aküsü 12.35 voltun altına düştüğü anda 10 sn içinde parallelemeyi kapatacağı için marş aküsünün hissedeceği yük 10 sn lik uzun bir marş basma gibi bir durum olacaktır.

Aşağı yukarı aynı noktadayız. Bizim örnekte 100 Ah bir marş aküsü ve 300 Ah servis akü bankı var. Bakın bu örnekte redresör şarjında ACR bu bahsettiğimiz olumsuzluklara sebep olmuyor. Çünkü hedef marş aküsü 100 Ah olduğu için iç direnci 0.02 Ohm civarında. Birleştirme anında bir şekilde arada 1 Volt fark olsa bile gidecek ilk akım 50 Amperi geçmez. Ama sorun alternatör şarjında yaşanıyor.

Diğer konu ACR'ın aradaki voltaj farkı yüksek olduğu durumlarda üzerinden geçen yüksek akımlar sebebiyle kaynak aküdeki voltaj düşümü sebebiyle devreyi habire açıp-kapaması. Buna "relay cycling" (röle döngüsü) diyorlar. Blue Sea Systems bu konuda şöyle diyor: "Bazı uygulamalarda, akü birleştirici (ACR) akü gruplarını birleştirmek için kapanır kapanmaz, şarj kaynağına (alternatöre) uygulanan yük talebi kaynağın (alternatörün) kapasitesini aştığı için hemen (ACR) yeniden açılabilir. Bu birleştirme (kapatma) ve ayırma (açma) işlemi tekrar tekrar tekrarlanabilir; döngüsel olarak devam eder." Örneğimizde olduğu gibi 50A bir alternatör ile bu gerçekleşir. Aynı şey ırgatı marş aküsüne bağlı teknelerde alternatör şarj ederken ırgat çalıştığında marş aküsü voltajının düşmesi gibi. Aşağıya Blue Sea Systems'in kullandığı resmi koydum.

 Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

(7) Ben hep aküler insan gibidir derim, dıştan gözüktüğü ile içte var olan bir değildir. Onun için elinizde böyle bir sistem var ise bir test bench e koyup dediklerinizin gerçekten olup olmadığını izole bir platformda görmeye çalışmanızı tavsiye ederim. Yok ise siz aküleri temin ederseniz bende size bir tane ML-ACR temin edip yollarım. Dedikleriniz gerçekten oluyor mu görürüz.

Doğru vallahi  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap Tamamen izole olmasa da bu sistemin nasıl çalıştığını... hadi marka model de verelim... Hanse 455'te gördüm. Marş ve servis aküleri AGM ve aralarında kapasite farkı doğal olarak fazla. MasterVolt bir invertör+redresör var servis aküsüne bağlı. Servis ve marş arasında da aynı bu ML-ACR'dan var. Üstelik ACR marş aküsüne de epeyi uzak, yani voltaj düşümünü %3 civarında ölçtüm. Servis aküsü tekne sahibinin invertörü açık /stand-by durumda bırakmasından dolayı %50'lerde idi ve motoru çalıştırdığımızda aynen bu "relay cycling" olayı oldu. Ha.. bu dünyanın sonu mu değil, ama realite bu.

Son olarak ML-ACR hakkında şahsi düşüncem şu şekilde eğer ki, şarj kaynağım kısıtlı, servis aküm büyük ise ML-ACR kullanmaktan biraz kaçınırım.

Kesinlikle katılıyorum. Dediğim gibi aküler arası doğru dürüst şarj cihazları varken bir ACR kullanmayı ben anlamlı bulmuyorum. Tersane olsan senede bilmem kaç teknede iyi tasarruf sağlar, ama bence yukarıdaki örnekteki tekneye yakışmamış ki.. bugüne kadar gördüğüm en başarılı elektrik sistemlerinden birisi var Hanse 455'te.

Selçuk Bey, yorumlarınız için teşekkürler. Bu şekilde konuyu biraz daha deşmiş olduk. Ben de videolarda yanlış anlamalara sebep verecek dikkatsizliklere daha fazla dikkat edeyim.

Selametle,
*

    S. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #117 : Eylül 09, 2025, 14:15:11 »
Tesekkurler bence gayet hizli bir cevap verdiniz hiç yavaş değildi. Çok başlık vardı.

Hepsi mantıklı yerinde açıklamalar. Dediğiniz gibi sıkıntı aktarımda/gösterimde.

1 Numaralı başlıkta ben sanırım demek istediğimi anlatamadım. Ben oraya koyduğunuz grafikteki both şalterin 1+2 si olmamasına takılmadım. Demek istediğim manuel olan both şalter kullanıcının bilgisizliği ile aküye zarar verirken, ACR zarar vermez.  ACR marşı bastıktan sonra değil, marş aküsü 13V u geçince devreye girer. Akü bankları arasında farklılık çok ise ve marş aküsü 12.3 un altına düştüğünde ACR parallelemeyi keser ve akünün zarar görmesini engeller. Fakat both şalterde kullanıcı tekneye girer, both şalteri açar motor basmak için dümene geçer, anahtarı kokpitte unuttuğunu farkeder, geri döner, arada bir tuvalet molası verir, motoru çalıştırır, halat usturmaça, yandaki tekne ile muhabbet vs derken marş aküsüne geçmiş olsun "constant in rush f....g current ". Sizin istemediğiniz senaryo gerçekleşir. Oysaki limandan ayrılıp, seyre çıktıktan sonra açarsa, marş aküsü uzun süre yatmış olsa bile kendini bu sürede toplar, makinada devir olduğu için alternatör yüksek akım şarj vermeye başlamıştır. Bu sayede Both şalteri açtığında, akü gruplarında kapasite çok farklı değil ve alternatörü yeteri kadar büyük ise marş aküsüne yük bindirmeden sıfır zarar veya sıfıra  yakın zarar ile servis aküleri ile marş aküsünü güvenli bir şekilde şarj eder. 

Grafigi aldigınız yerden hemen bir alıntı yapıyım. 6 numaralı başlığımız için.

This condition isn't dangerous, but the secondary battery bank (battery bank 2 in the diagram above) may eventually discharge because it is not receiving a charge, and the combiner may be subject to excess wear. The combiner will be open most of the time. The battery bank to which the charger is directly connected (battery bank 1 in the diagram above) will be protected from discharging—it will continue to be charged.

Hanse konusunda anlatımınızı anladım. Aslında bu tip durumlar için Victron "Sense Wire" olarak ek bir kablo kullanıyor. Kaynaktaki voltajı akım geçmeyen ek bir kablodan ölçüyor. Bilgim olmadığı için soruyorum bu birleştiricilerde böyle bir özelliği olan var mı ? Böyle bir özellik iş yapar mı ?

Dediğiniz gibi aynı noktadayız. Sizin anlatımınız teknik olduğu için anlaşamadık. Ben anlatırken "dip yapmış/dibine kadar kullanılmış" bir akü diyorum. Sizde örnekte 1volt fark diyorsunuz. Akü SOC değerine baktığınızda esasında dolu akü 12.70 iken 11.70 olan akü %30 yani dibi görmüş akü. Yani dediğimiz aynı şey. Burada sorun servis aküsü hiç bir zaman bu seviyelere düşmemeli, düşüyor ise yanlış kullanım yada yanlış bir planlama var. Bence uyarılması gereken nokta bu. Mantıklı kullanılan iki akü grubunda 1Volt fark hiç olmamalı. Sadece en kötü senaryoda dediğiniz olur. Sıkıntı şu, elin gavurunda bu senaryolar başlarına gelmiyor bu durumlar hep bizim Türk kullanıcıların başına geliyor. Neden acaba =))) (herneyse çok yazdım şu elektirikli ocakta bir güveç yapayım 3 saat sonra mis gibi yerim güneş var nasıl olsa)

İkinci maddede dediğiniz GEL ve AGM durumuna yine katılmayacağım. Evet voltaj aralıkları farklı ama ACR farklı tipteki aküleri birleştirmek için zaten önerilmiyor. Alternatörünüze uygun olmayan bir akü takmaktan farkı yok. Farklı akü kullanacaksanız DC-DC.

Çoğu denizci için kombo cihazların çift  çıkışlı olmasının bir gerekliliği yok. Teknedeki en önemli şey motor çalıştığında alternatörden alabileceğiniz en yüksek akımı servis aküsüne aktarabilmek. Çünkü redresörünüz sadece marinada çalışıyor, sahil enerjisi almadığınız sürece onun size bir faydası yok. Çok iyi biliyoruzki sağlıklı bir marş aküsü kontak basmadan 6 ay rahatlıkla yatabilir. Onun için marş aküsünün şarjını redresörden vermeme gerek yok. Marş aküm durduğu yerdede biterse both şalterim var. ACR im varsa daha iyi, çünkü marş aküsü kullanım şekli olarak servis aküsü gibi dip görme eğiliminde olmadığı için daima servis aküsünün üzerinde olacağı için kıyı elektiriği aldığımda normal bir şekilde şarj edilecek.  İllada isterseniz marş aküsünü şarj edebilen iki çıkışlı victron multiplus lar var. Maks 4A veriyorlar.  En kötü senaryoda diyelim ki redresörüm şarj etmediği için marş aküm bitti (1 yıl yattı tekne), both şalterim yok, acr im da yok ne yapacağım ? Redresörüm şarj etmedi ise kıyı elektiriği olan bir yerdeyim, kıyı elektriği var ise marinadayım büyük ihtimalle, gidip marinadaki marine mağazasına bir akü parası bayılacağım eğerki aküm öldü ise =)). 

**********************
ABYC'deki Teknik Komitedeki insanlar şöyle derler: Eğer tekne balıkçılık amacı ile kullanılmıyorsa, yani yer değiştirmek için ikide bir motor çalıştırılmayacaksa... sözün özü tekne (a) bir gezinti teknesi ise ve (b) ACR kullanılacak ise ve (c) paralellenecek akü grupları arasında ciddi kapasite farkı varsa alternatör şarjının kapasitesi daha büyük olan akü grubuna bağlanması tavsiye edilir.

Ben bunada çok katılmıyorum =)))). Bizim balığımız asortik balık, yerinde durmuyor doğurmaya Karadenize, sevişmeye egeye gidiyor dolayısı ile balıkçımız yerinde durmuyor devamlı motorda devamlı kovalamacada. =))  Kullanım şekline göre diyelim.

Yine 6 inci örnek için ben aküler arasında 10 kat fark yazdım, sizinki 3 kat. =)) Aynı noktadayız demeyelim, birbirimizi anladık diyelim.

SOC ile ilgili bir videonuz var onada bir şeyler yazabilirim arzu ederseniz =))

Görüşmek üzere
Sevgiler.
*

    M. E.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #118 : Eylül 19, 2025, 18:55:55 »
Youtube'daki videolardan birisindeki yoruma bir soru geldi. Pek karşılaşmadığımız bir konfigürasyon. Yelkenli bir tekne ve 33 feet. Servis aküsü kapasitesini artırmanın yolu bir aküyü sancak kanepe, diğerini de iskele kanepenin altına koymak. Bu durumda tekne sahibi akülerin paralellemesini baralarda yaparak ilerlemiş. Soru akü başı sigorta yuvasının amper dayanım değeri ile geldi. Sizlere de ilginç gelebilir?

*

    K. G.

Ynt: Tekne Elektrik Sistemleri - Youtube oynatma listesi
« Yanıtla #119 : Eylül 20, 2025, 13:45:53 »
Çok teşekkürler,
Bende makina mühendisiyim( emekli), çalışma hayatımın önemli bir kısmı, sektörlerinde dünyanın en önde gelen firmalarının Türkiye şubelerinde geçti. Satış tarafında olduğum için, mesaimizin önemli bir kısmı, eğitim almak ve eğitim vermek idi. Sunumunuza genel olarak baktığımda, anlı şanlı o firmaların eğitim paketlerinden çok daha iyi olduğunu gördüm. Çünkü önemli olan, teknik bir bilgiyi akademisyenlere değilde sıradan insanlara, onların anlayabileceği bir lisanda vermek.
Ellerinize sağlık. Bu videoyu da kütüphaneye kaydedeceğim.
Saygılarımlza