« önceki sonraki »
Sayfa: 1 ... 7 8 [9] 10 11 ... 14   Aşağı git

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

*

    A. Ç.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #120 : Eylül 23, 2009, 17:16:14 »
Keç veya yavl armada demirdeyken mizana yelkenini açmak iyi sonuç verir. İskotasını sonuna kadar kastığınızda tekne başını sürekli rüzgara çevirir. Koylarda aşırı rüzgar yoksa camadan vurmadan açmakta yarar var. Demirdeyken tekn biraz salınsa bile mizana yelkeni çok zor tekneyi yatırır. Rüzgarın sürekli baştan gelmesini sağladığı için demirde iken bu yelkenin basılı kalmasında yarar var.
Kayıtlı
*

    O. B.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #121 : Ekim 02, 2009, 14:54:23 »
Bu sefer iki sorunun cevabını arayacağız?

1.   Demiri ırgata  yalnızca zincirle mi yoksa halatla birlikte zincirle mi yoksa yalnızca halatla mı bağlayalım?

2.   Demirlerken Kalomayı 3 mü yoksa 5 mi verelim?

Bu soruların cevabı genellikle:

1.   Zincir ve halat birlikte olmalı.

2.   Ne kadar çok verebilirsen o kadar iyi

şeklinde olmaktadır. Peki neden öyle oluyor acaba?

Nedenini bulmak için tekne üstünde demirlerken oluşan dinamik kuvvetleri biraz incelememiz gerekecek. Bunun için şu kabulleri yapacağız:

1.   Tekne demir attı ve zincir salarak  tornistan  geri gidiyor, hızı 1 metre/saniye (yaklaşık 2 knot) oldu ve biz vitesi boşa aldık. Veya demirdeyken dalga geldi veya rüzgar etkisiyle duran tekne hızlanarak 1 m/s hıza eriştikten sonra demire yüklenerek durdu.

2.   Demir sağlam ve hiçbir şekilde yerinden oynamayacak(tonoz gibi farzedelim).

3.   Suyun direnci ve rüzgar kuvveti ihmal edilecek.

4.   Zincirimiz 1.3 kg/m ağırlığında ve halatımız 12 mm kalınlığında polypropilen (%20 kopma uzaması ve 2000kg kopma yükü).

5.   Teknemizin deplasmanı 3500 kg.

6.   Teknemiz 5 metre derinliğe demirleyecek, dolayısıyla 3 kaloma 15 metre, 5 kaloma 25 metre zincir veya halat salmak anlamına gelecek.

Suyun direncini ihmal ettiğimiz zaman sürtünmesiz ve ağılıksız bir ortam yaratmış oluruz. Esasen su direnci hızın karesi ve teknenin ıslak alanı ile orantılı olduğundan düşük hızlarda çok fazla yanılmış olmayız. Bu kabul aslında en kötü koşulu verecektir. Su direncini hesaba katmak harekete karşı bir yük oluşturduğu için çıkacak sonuca iyi yönde etki edecektir. Bu konuyu daha sonra açıklayacağım.

Fizikte Newton’un 2. Hareket yasasına göre, hareket halindeki bir cisim için:

                     F=ma

Eşitliği geçerlidir. Burada

F : cisim üzerindeki kuvvetlerin bileşkesi (Newton)
m : cismin kütlesi, Kg
a : cismin ivmesi m/s2

Öte yandan ivme a=dv/dt (hızın türevi) olduğundan bizim teknemizin hızı sıfır iken 3 saniye içinde  2 m/s hıza çıkarmak için gerekecek kuvvet :

    F = 3500 x (3-0)/2 = 5250 kg-m/s2 = 5250 Newton dur.

Biz 5250 N kuvveti 3 saniye boyunca durmakta olan  tekneye uygularsak hızı 2 m/s ye çıkacak demektir. Bunu tersi de geçerlidir. Yani 2 m/s hızla hareket eden teknemizi durdurmak için 5250 N luk bir kuvveti 3 saniye boyunca teknemize uygulamak yeterli olacaktır.

Bundan sonraki hesaplarda demir attıktan sonra 1m/s hızla geri giden teknemizin zincir veya halat gerildikten sonra duracağını (hızının sıfır olması hali)  kabul ederek ve bu durma anında demire ne kadar yük bindireceğini bulacağız. Ve çeşitli demirleme hallerinde bu yüklerin mukayesesini yapacağız.

Halatımız kopmadan önce %20 uzayacağı için ve uzama grafiği lineer olduğu için halatın bir yay gibi çalıştığını kabul edeceğiz. Yaylarda prensip :

        F = kx

olup burada :
F : yay üzerindeki kuvvet, N
K : yay sabiti
X = uzama miktarı, m dır.

Halatımız için 3 kaloma hali 15 metre boy, 5 kaloma hali 25 metre boy anlamına gelecektir. Bu durumda 3 kaloma halatın kopmadan önce 15*0.2=3 metre uzaması, 5 kaloma halatın 0.2*25=5 metre uzaması gerekecek ve kopma yükü ikisi için de 2000 kg olacaktır. Bu nedenle halat için yay eşitliğini

3 kaloma hali         F = 666x

5 kaloma hali için  F = 400x olarak yazabiliriz.

Bunun anlamı şudur: Gerilmeye başladıktan sonra,  3 kaloma verilmiş halde halatımız tekneye F=666x , 5 kaloma verilmiş halde F = 400x eşitliğine göre karşı kuvvet uygulayacaktır. Birinci durumda 3 metre uzadıktan sonra, ikinci durumda ise 5 metre uzadıktan sonra, eğer tekne durmamışsa kopacaktır.

Eğer yalnızca zincir kullanmışsak, zincirin esnemesi olmadığından yükleri olduğu gibi aktardığını kabul edeceğiz.

***devam edecek***
Kayıtlı

*

    O. B.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #122 : Ekim 02, 2009, 15:45:23 »
Şimdi demirimize yalnızca halat bağlı olduğunu varsayalım ve bu durumda kullanacağımız diğer bir eşitlik de enerjinin korunumu yasası olacak.

Hareket halindeki teknemizin kinetik enerjisi, halatın uguladığı karşı kuvvet sonucunda ve halatın yay gibi çalışması nedeniyle potansiyel enerjiye dönüşecektir.

     1/2mv2= 1/2kx2

Burada v tekne hızı, k yay sabiti, m tekne kütlesi, x ise halatın teknenin durduğu andaki uzama miktarıdır.

Verilen kaloma miktarına n diyelim. Derinlik 5 metre ise Halat boyu = n*5, halatın yay sabiti ise k=2000/(0.2*5*n) olur.

v= 1 m/s olduğu için yukarıdaki enerji eşitliği
 
        m= 2000*x2/n

ve        m = 3500 kg olduğundan

       x = (1.75*n)1/2

Halatın üzerindeki kuvvet F= kx olduğu için

       Durma anında   kuvvet    F= 2645/(n)1/2 

olarak bulunur. Yani :

kaloma 3 ise    durma anında  halattaki kuvvet   F = 2645/(3)1/2 = 1528 kg
kaloma 5 ise                                                F= 1183 kg
kaloma 10 ise                                              F= 836 kg
kaloma 20 ise                                              F= 591 kg

olacak demektir. Bu kuvvetler aynı zamanda demirdeki kuvvetler olacaktır.

*** devam edecek***
Kayıtlı
*

    K. K.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #123 : Ekim 03, 2009, 04:28:14 »
Orhan korsanım....

Zaman zaman yazılarınızı okuyorum .... bazen sizinle aynı teknede olduğumuzu farzediyorum. Kanter içinde kabustan uyanıyorum... Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Lütfen yanlış anlamayın....yazdıklarınız çok değerli ve zaman zaman yazdıklarınızı tekrar okuyup faydalanıyorum....

Fakat bazen fazla ayrıntıya boğulup realiteden  uzaklaşıyorsunuz...

Yılların teknecileri ve kaptanları demirlerken,kaloma verirken bu tarz hesaplamalar yapmak yerine yöresel rüzgarları gözönüne alarak yandaki teknelere çapariz vermemeyi dikkate alırız genellikle....

Her halukarda tekne sayısının koy içinde arttığı zamanlarda uyanık olup kalomayı çapariz vermemek için rüzgar durumuna göre az bırakırız  veya demir ile zincir durumunu kerterizlerle sürekli kontrol altında tutarız... Hesaplamalar yanımızdan geçen tekneler,akıntı  ve rüzgar şiddeti sebebiyle sürekli olarak değişir çünkü.... Demirimizi attığımız zeminin durumundan bahsetmiyorum bile...

Demek istediğim demir atarken bu kadar hesaplamayı hiç kimse oturup yapmaz...zaten atacağımız demirin ağırlığı ve demir cinside ayrıca hesaplanmalı...Üstelik zincir kalınlığıda yine tekneden tekneye göre değişiyor...Tabii birde demiri attığımız zeminin özelliğide gözönünde bulundurulmalı...Tüm bu parametreler usta bir kaptan tarafından genellenildiğinde daha iyi bir sonuç çıkar diye düşünüyorum...

Bence kaportayı  fazla zorlamamalı....  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Kayıtlı
*

    O. B.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #124 : Ekim 03, 2009, 09:02:44 »
Kadir Korsan,
Siz çok haklısınız. Benimkisi biraz merak. Hesaplamalar da merak edenler için.
Bu hesaplar demir atarken yapılmaz tabii. Ancak daha önce karşılaşmadığınız bir durumla karşılaşırsanız neyi nasıl yapmak gerektiğini  ararken akılda olursa iyi olur. Örnek : Fırtınalı bir havada bir koya sığındınız ve alargada demirde kalacaksınız. Teknenizin hangi havada nasıl davranacağını bilirseniz işiniz kolay olur.
İnsanların bazısı kendisi yaşayarak, bazısı başkasından dinleyerek bazısı da kendisi okuyarak öğrenir. Benim yazdıklarım sonuncu kategoridekilere hitap ediyor.

Neden burada yazıyorsun bu kadar detayı derseniz cevabı şu : Hesapları burada yazarken yapıyorum ve başladığım zaman sorumluluk duygusu yarım bırakmamı engelliyor ve ben de böylece sonucunu öğreniyorum.
Bu sayede yıllardır merak ettiğim bazı konuları sonuçlandırdım.

Bu yazı sonuncu olacak.
« Son Düzenleme: Ekim 03, 2009, 09:34:32 Gönderen: Orhan Barut »
Kayıtlı
*

    O. B.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #125 : Ekim 03, 2009, 09:19:34 »
Daha fazla uzatmadan sonuçlandıralım Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Demirimizde halat yerine zincir olsaydı, zincirin esnemesi olmayacağı için dinamik yükün tamamı demire gelecekti.

Öte yandan zincir ağırlığı tekne hareket ettikçe gittikçe artan oranda hareket yönünün tersinde tekneyi durdurmaya çalışacaktır. Bu ağırlık etkisini en uzun kaloma için hesaplarsak :

   1.3*20*5=130kg

Derinlik 5 metre olduğu için zincirin gerilmesi 5 saniye sürecek ve tekne 5 metre hareket edecektir.

Bu durumda zincir etkisini 5*130/2=325 kgm/s olarak alırsak çok yanılmayız.

Tekneyi durdurmak için gereken güç ise 3500*1/1= 3500 kgm/s olduğuna göre demire binecek güç

3500-325 = 3175 kgm/s olacaktır. Yani zincir etkisi minimaldir. Zincir esnemeyeceğine göre
3175kgm/s lik bir impulse demire binecektir. Teknenin zincir gerildikten sonra 1 saniyede durduğunu kabul edersek demire binen yük 3175 kg dır.

Sonuç olarak Şöyle diyebiliriz : 20 kaloma dahi versek halat zincire göre dinamik yük etkisinde 5 kat daha az demire yük vermektedir.

Teknelerimizde boş yere zincir taşımayalım. Hiç bir faydası yok. Demirin ucuna bağlanacak 5-6 metrelik bir zincir ve sonrasına bağlanacak esnek halat işimizi görecektir.

Demirler bu kadar yüke dayanır mı?

Bu sorunun cevabını aşağıdaki linkte bulabilirsiniz.
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Kadir Korsan'a not :
Gördüğünüz gibi sonuç hiç te beklediğimiz gibi çıkmadı. Zincirin ağırlığının sert havada hiç önemi yok.  Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

« Son Düzenleme: Ekim 03, 2009, 09:28:20 Gönderen: Orhan Barut »
Kayıtlı
*

    E. E.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #126 : Ekim 03, 2009, 09:47:13 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Bu yazı sonuncu olacak.

Orhan Korsan, umarım bu ifade sadece bu yazı içindir, yoksa ben yazılarınızın detaylı teknik hesaplamalar içerse de çok faydalı olduğunu düşünüyor ve ilgiyle takip ediyorum.
Bence forumun değerini artıran ve sadece ansiklopedik bilgi olarak tanımlanamayacak, sonunda mutlaka pratik uygulama sonuçlarına bağlanan çok değerli araştırmalar.
Emeğinize sağlık. Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Kayıtlı

*

    F. S.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #127 : Ekim 03, 2009, 10:14:51 »
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Bu yazı sonuncu olacak.

Orhan Korsan, umarım bu ifade sadece bu yazı içindir, yoksa ben yazılarınızın detaylı teknik hesaplamalar içerse de çok faydalı olduğunu düşünüyor ve ilgiyle takip ediyorum.
Bence forumun değerini artıran ve sadece ansiklopedik bilgi olarak tanımlanamayacak, sonunda mutlaka pratik uygulama sonuçlarına bağlanan çok değerli araştırmalar.
Emeğinize sağlık. Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Ergün korsanıma yürekten katılıyorum.
Kayıtlı
*

    M. E.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #128 : Ekim 03, 2009, 10:46:41 »
Ben de aynı Faruk ve Ergün Korsanlarla aynı fikirdeyim,
Kadirim Korsanım, her yiğidin, malum farklı farklı yoğurt yiğişleri mevcut...
ve hiçbiri bir diğerinden daha kıymetli veya kıymetsiz değil!

Orhan Korsan ile her ne kadar tanışmasak da farklı tarzı ve yaklaşımlarıyla buraya değişik bir hava ve heyecan kattığı kesin.
Ben, şahsen kendisini severek ve ilgiyle okuyorum...

Yazısının sonuncu olacağı ile ilgili düşüncesini umarım değiştirir. Buradaki çoğunluk, çoğu zaman fikir beyan etmeseler de, eminim yazılan herşeyi okuyor ve mutlaka bişeyler öğreniyorlar. Ha aynı uygularlar, farklı yaparlar o onların bileceği iş!

Ama ben buradaki bu tarz fikir beyanlarının, karşılıklı konuşmalarının ve hatta "çekirderk çıtlanan" tartışmaların inanılmaz yararlı olduğuna inanan birisiyim. Zor durumda veya eğlencede burada okuduklarıyla bir meselesini çözen tek bir korsan bile bence bu forumun ne kadar değerli olduğunu tek başına ispatıdır!

Nereden mi biliyorum? Benim başıma geldi de oradan )))

Çok beylik olacak ama, iyi ki varsınız GK, iyi ki yazıyorsunuz korsanlar, iyi ki okuyor-yazıyor paylaşıyorsunuz Orhan Korsan!
TEŞEKKÜRLER )))

Kayıtlı
*

    M. E.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #129 : Ekim 03, 2009, 11:06:17 »
Gelelim demirleme ile ilgili yaptığınız hesaplar ve sonucundaki çıkarımlara...
Genel geçer kural malum, çoğumuz teknemizde ağır ağır zincirler demirler ve bunları sudan çıkartmak için ağır ırgatlar kullanıyoruz.
Nrmal havalarda kısa süreli demirlemelerde en az 3 katı, gece kalınacaksa en az 5 katı, ağır deniz şartları ve rüzgarlarda 7 hatta 9 katına kadar kaloma veriyoruz.
Bu dediklerimiz alarga ve zeminin ve demirin iyi seçilmiş olduğu durumlarda.
Kıçtan karaları hesap dışı tutatıl, çünkü konu demirin dibe saplanması ve tutunması ile ilgili.
Demiri zemine sapladıktan sonra, rüzgarın-akıntının ve dalganın etkisiyle kafasını o tarafa çevirecek, ve gerilecek.
Amaç demirin tırnaklarının dipten kurtulmamasını sağlamak. Tüm bu ağırlıklar bu iş için.

Orhan korsanın yaptığı tüm hesaplar zincirin esnememesi üzerinden devam ettiğini varsayarak bir başka şekilde söylemek gerekirse...
Örneğin 5 ton teknemizi, 8 lik kalibre zincirle 5 metre suya demirledik. Zemin uygun çapa tuttu, (tam yol tornistan verdik Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap yerinden kopmadı) 5 metreye çarpı 5 25 metre, arkamız önümüz açık, hadi bir 10 metre de fazladan verdik, oldu 35 metre dibe güzelce serdik.
Benim şahsi fikrim, kendi gözlemim ve uygulamalarım ve şimdiye kadar okuduğum tüm literatür ve araştırmalar demirin dipten kurtulmasına sebep olacak unsurun zemine paralel çekişe engel güç ve güçler olacağı yönünde.

Esnemenin olmaması dipten kurtulmaya sebep olabiliyor kabul, zincir de üzerine tam yük uygulandığında (buna kopma kuvveti deniyor) esnemiyor tabi ki, ama dibe serildiği için kendi ağırlığı ile yattığı için teknede ne kadar sert eserse essin onu tamamen dipten kaldırmadığı için çapaya binen gücü azaltıyor. Buna ingilizce catenary curve deniyor. Hinz'in kitabında böyle bir resim var...


Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap

Bu şekilde demirledikten sonra esnemeyi arttırmak için birçoğumuz bosa tutarak ve bazı esneme elemanları veya esneyen halatlarla bu etkiyi minimalize etmeye çalışıyoruz. Çünkü birçok demir dipten kurtuluduktan sonra tekrar tutunması ya mümkün değil ya da oldukça fazla mesafe kaybederek bunu sağlıyor.

Yarısı halat yarısı zincir olan sistemlerde verilmesi gereken kalomanın fazla olmasının sebebi bu. Eğer arkanızda demirleyen kimse yoksa zincir de döşersiniz, ucuna halat ekleyip esnemeyi de arttırırsınız, ama 10 metreler sözkonusu olduğunda hele de etrafta sert havadan kaçmış alargada kalan bir çok da denizci var ise, hiçbirimizin maalesef 100 metre (zincir+halat) kaloma verme lüksü olmuyor...

Ertesi gün onca halatı tekneye almak da bir başka mesele....

Bu tabi dediklerimiz esas demir için geçerli...
İkinci demirler, kıç demirleri için ben de zincir-halat kombinasyonu kullanıyorum.
Kayıtlı
*

    A. Ç.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #130 : Ekim 03, 2009, 11:45:19 »
Demirleme genellikle rüzgarın ve dalganın daha az etki ettiği koy içlerinde ve korunaklı yerlerde yapılır. Dolayısı ile rüzgar ve dalga etkisi tekneye açıkta olduğu kadar etki etmez, bu nedenle zincirin bel vererek demiri yatay çekneye zorlaması tutmayı arttırır. ncak gerçekten sert havalarda zincir de halat da düz bir hat haline gelir, ama mecbur kalmadıkça bu şartlarda demirleme mecburiyetinde kalmamanızı dilerim.

Esneme konusu ise biraz daha hassas. Zincir bel vererek, çekme etkisi arttığında ise daha düz bir hatta gelerek, tekne üzerinde bir esneme etkisi yaratır. Özellikle demirlemede kullandığımız halatlar ise zaten esneyecek malzemelerden ve esnemeye daha yatkın dokuma metodları ile üretilir: Normal demirleme koşullarında demir veya halat kulanmanın bu nedenle önemli bir farkı olduğunu sanmıyorum. Bosa tutmaya gelince:

Bosa ırgat üzerindeki yükü almak ve zincirin geçtiği tekne üzerindeki malzemelere sürtünerek ses yapmasını ve aşınmayı engellemek için tutulur. Bosa tutarken kullanılan bir kaç metre halatın esnemesi çok azdır, bu nedenle toplam esnemeye hemen hiç katkıda bulunmaz. 

Demirlemede zincir kullanılması özellikle elektikli veya hidrolik ırgatların küçük teknelere de monte edilmesi ile yaygınlaştı. Bu ırgatların kaveletaları (özellikle eski modellerin) halat çeknmeye uygun değilidir. Bu nedenle zincire geçildi. Daha önce tekne boyu kadar zincir (dipte sürtünüp aşınmasın diye) ve arkasına halat bağlanırdı. Demir de genellikle el ile alınırdı.

Teknenizdeki ırgat demir atmak için yapılmamıştır. Demir "atılır". Yani demiri herhangi bir güç kontrolu ile yavaş yavaş dibe bırakmazsınız.  Demirleme noktasına gelindiğinde başa geçilir ırgatın kaveletasının debriyajı gevşetilir ve demirin dibe kendi ağırlığı ile inmesi sağlanır. Bu oldukça hızlı olacağından teknede tek başına olsanız bile kolayca yapılabilir. Gerekli kalom yine boşaltma şeklinde yapılabilir veya ırgat kullanılabilir. Demir alırken başta olmak en doğrusudur. Gerekirse motor çalıştırılıp ileri verildikten sonra boşa alınarak başa geçilir ve ırgat yardımı ile demir alınır. Demir dipten kurtulana kadar tekne kolay kolay kaymaz. Dipten ayrıldıktan sonra risk varsa ve yalnızsanız tekneyi motor ile kontrol ederek daha uygun bir noktaya kadar gidip demiri oradan alabilirsiniz. Teknelerde dümen yakınında demir almak için kontrol varsa da bir çok teknede  kullanılması önerilmez. Irgattan boşalan zincir genellikle derinliği az bir havuza boşaldığı için yığılır ve ırgat çalışaz hale gelir, yani her koşulda başa geçmeniz gerekir.

Orhan korsanın hesaplamaları için de fikir beyan edeyim:

Teori genellikle tekne inşa edenlerin ve donatanların daha çok işine yarasa da pratik uygulamanın nedenleri hakkında temel teşkil eder. Bu nedenle Orhan korsana teşekkür ediyorum. Bu tür teorik biligilere ihtiyacınız olmadığına inanıyorsanız, bu tür yazışmaları okumadan geçersiniz. Forumların temel amacı konuların belirli başlıklar altında ve ayrı ayrı listelenmesidir. Yani her açılan konuyu okumak zorunda değiliz. Yahoogroups'tan forum modeline geçişte en önemli sebep bence budur. Tüm yazışmaları okumak yerine seçici olmak gerekir diye düşünüyorum. 

 
Kayıtlı
*

    A. Ç.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #131 : Ekim 03, 2009, 12:07:51 »
Irgatlarda neden yük bırakılmamalıdır:

Irgatlar zinciri çekip demiri güverteye almak için yapılmışlardır. Demirli bir teknede demiri almaya çalıştığınızda ırgat kullanırken demir tekneye doğru gelmez tekne demire doğru gider ve açı azaldıkça demir kurtulur ve tekneye kolaylıkla alınır. Böyle baktığımızda ırgat gücünün demirin tutma gücü kadar olmasına gerek olmadığını anlarız. Her ne kadar ırgatların zincir taşıma gücü çekme gücünden fazla ise de demirli tekneyi ırgata bırakmak, dönen parçaların yuvalarına ve dişlilere zarar verebilir, bu nedenle bosa vurmak daha doğrudur.

Demirli iken ırgatınız üzerinde zinciri bırakmak ırgatın gücü az olduğu için o yükü taşımayacağı anlamına gelmez. Irgat motoru belirli dişlilerle hızı düşürerek kaveletaya güç uygularsa da genellike sonsuz dişli kullanıldığından tersi olası değildir. Yani kaveletaya aşırı kuvvet uygulasanız bile motoru çevirmeniz olanak dışıdır. Sonsuz dişliler bir dişliyi çevirirken bir dişli sonsuz dişliyi çeviremez. Bu nedenle tekneyi demrli iken kaveletada bıraksanız bile zincir kaveletadan kurtulmadıkça boşalmayacaktır.   

Bosa vurduğunuzda ırgatınız boşa çıkar, böylece direğe adam çekmede veya botunuzu denize indirip çekmede ırgatınızı kullanabilirsiniz. 
Kayıtlı
*

    O. B.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #132 : Ekim 03, 2009, 12:36:57 »
Öncelikle şunu belirteyim ki bu yazı son olacak derken aklımdaki yazılması gereken konuların bittiğini ifade etmek istemiştim. Başka bir anlamı yok.

3500 kg deplasmanı olan bir tekne harekete başladımı demire vereceği impulse çok fazla. Zincir ağırlığı hareket eden tekneyi tutmayabilir. Zaten hesaplarda da zincirin tamamen havaya kalkacağı çok açık bir şekilde ortaya çıkıyor. Zincir ağırlığını çok detaylı dikkate alan hesaplar da yaptım ama buraya yazmadım. Sonuç ağırlık etkisinin 1m/s hızla hareket eden tekne için ihmal edilebilir düzeyde olduğudur.

Genelde demirlediğimiz bölgelerde fazla dalga olmadığı için biz bu sorunu hissetmiyoruz. Ancak ani çıkan lodos fırtınasında karaya vuran demirli teknelerin karaya vurma nedenleri benim yazımda bahsettiğim nedendir.

Fiber veya ahşap teknede zincir esnemediği için tekne esneyecektir.

Demire asılma açısı uzun kaloma verilerek küçültülür. Bazı demirlerin kolu iki farklı açıda yapılmaktadır ki zemin cinsine göre farklı açıda demir kullanılabilsin. Ben demir tarafına eklenen kısa zincirin bu açıya çok yardımcı olacağını düşünmüyorum.

Dalgalı bir denizde kısa halat uzun zincirin çok tehlikeli olduğu ve kısa zincir uzun halat kullanılması gerektiği sonucuna vardım.

Teknenin dalga üstünden serbest düşme yaptığını farz edersek, dalganın 30 cm olduğunu kabul edersek düşme hızı yaklaşık 2.5 m/s olur. Halbuki biz 1 m/s hıza göre hesap yaptık. Yani dalganın tepesinden iniş çıkışlarda tekneye hesaplarımızdan çok daha fazla yük gelmektedir.

Verdiğim linke bakarsanız tüm demirler için testler kum zeminde , 20 feet zincir ve 1:5 kaloma ile yapılmış ve demirlerin bir bölümü 5000 pound (2250 kg) yüke kadar tutunabilmektedir.

Yaptığım hesaplardaki şartlar oluşmuşsa eğer sadece zincir varsa demirin tutması neredeyse imkansız.

Yazdıklarım normal koşullardaki demirlemeler için çok önemli değil. "Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?" başlıklı yazımda normal koşulları incelemiştik ve vardığımız sonuç zincir ve demir ağırlığının 20-30 knot rüzgarlara çok kolay dayanabileceğiydi. Ancak burada özellikle büyük dalga etkisinden oluşacak dinamik yüklere baktık.

Bir sonuca varacaksak iki yazıyı da okuyup bir sonuç çıkarmak gerekir.


« Son Düzenleme: Ekim 03, 2009, 13:00:22 Gönderen: Orhan Barut »
Kayıtlı
*

    M. E.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #133 : Ekim 03, 2009, 14:28:24 »
Orhan korsanım teorik ve pratik bilginize saygım var.

Benim gemideki bilgilerimin yat bilgilerine dönüşmesinde çok faydası oluyor.Teşekkür ederim.....

Yazılarınızın devamını bekliyoruz bir gün yüz yüze tecrübeleri paylaşmak dilegiyle.... Resimleri görebilmek için üye olmalısınız. Üye Ol veya Giriş Yap
Kayıtlı
*

    M. E.

Ynt: Attığım Demir/Tonoz Tutacak mı?
« Yanıtla #134 : Ekim 03, 2009, 15:22:49 »
 Orhan Korsan,
Yazdıklarınızdan çok faydalandığımı bilmenizi isterim.
Hatta bir istek araştıma konusu da yazmak isterim.Tekne tüm deplasmanının salma ağırlığı ile oranı neden 3 e 1 olur.deplasmanın yelken alanıyla ve salma ağırlığının yelken alanıyla ilgisi nedir?Bunu da yeni bir araştıma konusu yapabilir misiniz?
Sevgilerimle..
Mustafa Ertör
Kayıtlı
Sayfa: 1 ... 7 8 [9] 10 11 ... 14   Yukarı git
« önceki sonraki »