AVEROF VE ADALARA VEDA

H. A.

AVEROF VE ADALARA VEDA

« : Mart 06, 2015, 23:17:08 »

16.Aralýk.1912,.. Averof ve Adalara veda...

Ýyi bilinen özgün nedenleri ve dinamiklerinden ötürü Batý'daki Sanayi Devriminin dýþýnda kalan ve sahillerinin toplam uzunluðu itibarýyla 19ncu yy.'ýn ikinci yarýsýnda dünyada beþinci sýrada yer alan Osmanlý Ýmparatorluðu yönetimi, özellikle 1854-1856 Kýrým savaþý döneminde modern askeri denizciliðin önemini kavramýþtý. Ýzleyen yýllarda, 1860'lara doðru, Sultan Abdülaziz'in denize ve bahriyeye iliþkin konulara olan kiþisel merak ve ilgisinin de sonucu olarak Batý'ya yüklü miktarlarda borçlanmalarla , çok sayýda artýk miyadýný tamamlamýþ savaþ gemisi satýn alýnarak Ýngiltere ve Fransa'nýn ardýndan yerkürenin 3ncü, hatta bazý kaynaklara göre belki de ikinci , en görkemli görünen bir harp filosu oluþturulmuþtu. Ne var ki, düzinelerle buharlý zýrhlý ve firkateynlerden kurulu bu yeni Osmanlý Bahriyesi'nin büyüklüðü salt nicel, sayýsal bir büyüklükten öteye gitmeyerek , operatif etkinlik anlamýnda pek bir deðer ifade etmemekteydi.. Devlet Hazinesine hayli külfet getirecek þekilde çok yüksek faizli istikrazlarla Ýngiliz ve ardýndan aðýrlýklý olarak Fransýz finans kuruluþlarýndan saðlanan mali kaynaklarla elde edilerek Kasýmpaþa Sütlüce arsýnda dizilerek Halici dolduran bu devasa donanmanýn gemileri, eðitimli teknik bakým personeli yokluðundan ötürü giderek boylu boyunca yatarak paslanmakta olan bir hurda demir yýðýnýna dönüþmekteydi. Sultan'ýn da buyruklarýyla Donanmanýn Marmara'da bir manevra yapmasý planlandý. Hem, böylelikle, Baþkent halkýnýn moralinin de yükseleceði düþünülmüþtü.1865 yýlýnýn güzel bir Mayýs günü sabahý en büyük zýrhlýlardan oluþan eskadrona sözkonusu tatbikat için Haliç'ten demir alma emri verildi. Kýyýlarda merakla öbekleþmiþ halkýn da coþkulu tezahüratýyla sanki tam bir bayram havasý içinde gemiler yarým yolla tam Sarayburnu açýklarýndan geçerken birisinin kazaný patladý ve gerisin geriye Kasýmpaþa'ya, üsse çekildi, diðer iki gemi ise biraz daha þanslýydý, ancak onlar da Hayýrsýzada kerterizine girdikleri anda elektrik sistemleriyle, uskur þaftlarý arýzalarýyla karþýlaþarak hareketten sakýt kaldýlar ve tüm gayret ve olanaklar seferber edilerek hareket noktasý olan Haliç'e geri dönüldü. Böylelikle, iyiniyetle tasarlanan manevra daha baþlamadan son bulmuþ oldu. Evet,o görkemli filo girmiþ olduðu Haliç'ten, yýlýn belli zamanlarýnda Dolmabahçe-Çýraðan Saraylarý açýðýnda düzenlenen alay-donanma þenlikleri etkinlikleri gibi bazý küçük istisnalarýn dýþýnda, bir daha öyle pek Marmara'ya ya da Karadeniz'e doðru çýkma giriþiminde bulunmadý. Yetiþmiþ eleman yokluðundan gemilerin periyodik bakýmlarý aylar boyu hiç yapýlmadý. Yanýsýra, muharip denizci personel de tamamen denizden uzak ve eðitimsiz býrakýldý . Ýhmaller,sorumsuzluklar ve ilgisizliklerle geliþen bu olumsuz süreç , Bahriye'den pek hoþlanmayan Ýkinci Abdülhamit'in tahta çýkmasýyla birlikte daha da vahim bir nitelik kazandý. Artýk, nicel bakýmdan da olsa, kaðýt üzerinde de öyle kabul edilse, ama boyut ve büyüklük bakýmýndan yine de hala dünya üçüncüsü olan o muazzam armada, bu kez bir daha hiç çýkmamacasýna temelli olarak Haliç'e kapatýldý ve kesinlikle iflah olmayacak kertede iyice paslandýrýldý ve sonuçta iþe yaramaz köhne bir enkaz yýðýna dönüþtürüldü. Giderek çoðu gemilerin sökümleri yapýlarak , kelepir hurda demir fiyatýndan tüccarlara satýþla düþüncesizce elden çýkarýldý. Yine , bu dönemde ilgisizlik ve vurdumduymazlýk o denli tavan yapmýþtý ki, malum hurda armadayla birlikte kendisi de Haliç'te kapatýlýp o feci yazgýsýný bekler durumdaki dünyanýn en büyük kalyonu ünvanýný taþýyan , Yunan Ýsyaný ve Kýrým Savaþý Gazisi Mahmudiye Kalyonu da, bazý Nezaret memurlarýnýn maaþlarýna ödenek kaynaðý temini faslýndan hareketle saygýsýzca, sevgisizce vahþice parçalanarak, tahta ve kereste yýðýnlarý halinde tüccara satýlmýþtý.

Donanmadan yoksunluk , önce 1877-1878 Osmanlý-Rus Savaþýnda acý bir biçimde yaþandý.Dünyanýn üçüncü büyük filosunun büyükçe kýsmýný henüz hurdaya elden çýkartmýþ Osmanlý Ýmparatorluðu,Karadeniz sathýndaki üstünlüðü eline geçiren Rusya'ya karþý çaresizlik ve acz içinde hiçbir tepki gösteremiyordu. Daha sonra, Osmanlý için belki de en trajik çarpýcý askeri deneyim , 1897 Yunan Savaþý boyunca en küçültücü þekliyle Ege'de yaþanmýþtý.. Osmanlý Kara güçleri Tesalya'yý boydan boya geçip Atina'ya çok yakýn bir mesafede bulunan Dömeke'de Yunan Ordusunu periþan etmiþ ve Atina'nýn düþmesi gerçekten an meselesi iken, Ege'deki küçük ama Fransa'dan satýn alýnan gemilerle etkin bir hale gelen , iyi eðitimli çevik Yunan filotillasý karþýsýna çýkacak gücü kendinde bulamamýþtý Osmanlý, hurdaya çýkmaktan kurtulmuþ tek tük eski harp gemisiyle.. Oysa, yüzyýl baþýna doðru, esas olarak Mora Yarýmadasý ve önündeki bir grup adadan ibaret olan küçük Yunanistan karþýsýnda Osmanlý ülkesinin coðrafi konumu, kuzeyden de, doðudan da, güneyden de Ege'nin tamamýna yönelik bir stratejik denetim için Osmanlý'ya hala avantaj saðlar bir görünümdeydi. Durum böyleyken, en küçük bir uzakgörüþlü deðerlendirmeye yer vermeden , 1822-1827 dönemindeki Yunan Ayaklanmasý sýrasýnda Ege'de çok kez yaþanan askeri olumsuzluk ve baþarýsýzlýklardan da kesinlikle hiçbir somut ders çýkartmayýp, en küçük bir önlem alýnmadan ve yaþamsal hazýrlýklar yapýlmadan, dýþ hat konumunda olunmasýna karþýn, Ege'nin tüm deniz sahasýnýn denetim ve inisiyatifi küçük Yunan filotillasýna terkedilmiþ olunmuþtu. Bu onur kýrýcý, acý tablo da, Osmanlý Ýmparatorluðu'nun deniz hak ve çýkarlarýnýn ne denli büyük bir tehlike altýnda olduðunu ve yakýn bir gelecekteki gündemi oluþturacak yaklaþmakta olan Osmanlý-Ýtalyan Savaþý ve Balkan Savaþlarýndaki kaçýnýlmasý olanaksýz felaketlerin en güçlü sinyallerini vermekteydi...

Açgözlü, genç Ýtalyan emperyalizminin yayýlmacý politikasýna uygun bir þekilde ani ve apansýz bir þekilde Trablusgarb'ýn istila edilmesi giriþimiyle baþlayan Ýtalyan Savaþý, Mustafa Kemal'in, Enver Bey'in ve diðer yiðit, vatanperver ve özverili kahramanlarýn onca çabalarýna karþýn donanmasýzlýktan takviye, ikmal ve lojistik destek zinciri oluþturulamadýðýndan sonunda trajik bir þekilde kaybedilmiþtir. Yine,deniz alanlarýnda Ýtalya ile baþedebilecek nitelikte bir Osmanlý deniz gücü olmadýðý için Ýtalya karada Tobruk, Bingazi ve Derne önlerinde çok zor durumlara düþtüðü çatýþmalar sonucu Osmanlý'nýn direncini kýrmak amacýyla , ortada herhangibir Osmanlý deniz unsuru olmadýðýndan kolaylýkla denetimine aldýðý deniz alanlarýnda harekata giriþerek Anadolu'nun doðal parçalarý olan Menteþe Adalarýný(Oniki Ada) sorunsuz bir þekilde eline geçirmiþtir. Öyle ki, Trablusgarb'daki muharebelerin henüz bütün hýzýyla sürmekte olduðu evrede Osmanlý'ya boyun eðdirmek için iþgal etmiþ olduðu Oniki Ada'yla yetinmeyen Ýtalyan filosu önü müsait ve açýk olduðundan Savaþýn sonuna kadar tüm Batý Anadolu kýyýsý boyunca sürekli tacizde bulunmuþ ve Çanakkale Boðazý'ný zorlama giriþimlerine hiç ara vermemiþtir.

Sanayi Devrimi'nin temel maddi ögeleri olan aðýr sanayi ve metalürji üretiminin karmaþýk süreçleri, uluslararasý ölçekte bir ucu savaþlara dayanan çýkar iliþkileri ve baðýntýlarý, ilhaklar ve bu süreçlerde ana üretici güçler olarak etkin bir biçimde katýlan modern kategorik katmanlarla, endüstri toplumunun kendine özgü belirleyici iç ve dýþ etmenleri ve tüm bu sosyo-ekonomik olgularýn ýþýðýnda somut olarak gözler önüne serilen bir büyük maddi zenginlik ve geliþmiþlik ; iþte,döneminde modern bir devlet ve modern bir toplum olmayý baþaramayan çok uluslu sanayi öncesi Osmanlý Ýmparatorluðu, koþullar ve olanaklar denk ve benzer olmadýðýndan daha iþin baþýnda Ýtalya'ya, ya da azgýn Kapitalist-emperyalist Batý'ya karþý yenik çýkýyordu muharebe alanýna, kendi ürettiði modern harb silah araç ve gereçlerine sahip olmayarak...Bir de 1900'lü yýllarýn baþlarýnda konjonktürel bir talihsizlik yaþamaktaydý Osmanlý Ýmparatorluðu, Ýran, Çin gibi varlýklarýyla emperyalizmin doðrudan çýkar ve ilgi alanlarýna giren köklü geçmiþi olan ülkeler.. Bu da,''... Great Powers...'' ya da Düvel-i Muazzama'nýn hem aralarýndaki donanma güç dengelerini düzenlemeyi, hem de öteki ülkelere iþlerine geldiði gibi, çifte standart uygulamalarýyla, dilediðince keyfi politikalarla savaþ gemisi satýþý iþlemlerini güya 'gözetim' altýna almayý öngören güya birtakým çok taraflý 'protokollar'dan kaynaklanýyordu. Dolayýsýyla, sözgelimi Ýngiltere 1910'a doðru Türkiye'ye pek savaþ gemisi satmaya yanaþmýyordu. Zira, Hicaz Demiryollarý ihalesini Almanya'ya kaptýrmýþtý. Ayni þekilde mülkiyeti tartýþmalý Malvinas (Falkland Adalarý) nedeniyle Arjantin'e pahalý fiyattan dahi olsa satýþa burun kývýrmaktaydý.A ma ayni Ýngiltere Arjantin'le toprak ihtilafý yaþayan Brezilya ile Þili'ye çok uygun ödeme koþullarýyla dilediði savaþ gemisini anýnda gönderebilmekteydi. Ayni þekilde , Osmanlý'nýn talepleri karþýsýnda oldukça kaprisli davranan bu Britanya, kendi emperyalist doðasýna uygun olarak , hemen bir süre sonra, Osmanlý'yla olacak Balkan Savaþý sýrasýnda Kuzey Ege'deki kapýþmasýnda son derece etkili rol oynayacak olan devrin en süratli torpedo destroyerlerinden dördünü hiçbir pürüz çýkarmadan mühimmatýyla birlikte Yunanistan'a teslim etmiþti. Yine, benzer bir olumsuz durum Fransýz Hükemeti için de sözkonusu olmuþtur. Osmanlý Merkez Bankasý ve Düyun-u Umumiye'de etkin olan Credit Lyonnaise kaynaklý Fransýz finans kapitali, Osmanlý borçlarýnýn geriye ödenmesi konusundaki karamsar mali raporlarýyla, Ýttihat ve Terakki'nin iþbaþýna gelmesinin ardýndan Ordu savaþ malzemelerinin alýmýnda Almanya'nýn yeðlenir oluþu, Fransa'nýn Osmanlý'ya olan tutumunu böylece belirlemiþtir.. Durum böyle iç karartýcýyken,1910'a gelindiðinde, yaptýðý son alýmlarla Ege'de zaten Osmanlý aleyhine bozuk olan dengeyi þimdi iyice bozan tahrikkar Yunanistan karþýsýnda iyice çaresiz kalan Ýmparatorluðun gündemindeki en acil ve öncelikli konulardan biri de tezelden savaþ gemisi temin edebilmekti. Yaþanan olumsuz konjonktörde geriye iki ülke kalmýþtý ABD ve Almanya.. Dikkatli araþtýrmalar sonucu satýþa sunulan Amerikan gemilerinin hem çok pahalý, hem de düþük nitelikli olduðu kanaatine varýlýnca vazgeçilerek sonunda naçar bir halde Almanya'nýn kapýsý çalýnacaktý.. Almanya'nýn Ýmparatorluða satmayý düþündüðü Brandenburg sýnýfý iki eski zýrhlý zýrhlý dönemin koþullarýna göre demode, hantal, ateþ hýzlarý yavaþ ve az yollu gemilerdi. Kuþkusuz, Almanya'nýn elinde satabileceði bunlardan çok daha iyi nitelikte muharebe gemileri, kruvazörler, drednotlar vardý ama sunulanlarla yetinmekten baþkaca seçenek kalmamýþtý... Gemiler Ýstanbul'a vardýðýnda halkýn büyük sevinç gösterileriyle coþkuyla karþýlandý. Kurbanlar kesildi, gemilere Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis adlarý verildi.. Böylelikle, üstün Yunan Donanmasý'na göre nisbeten sayýsal bir denklik oluþturulmuþ gibi görünüyordu.. Ama AVEROF farklýydý... Osmanlý Siyasi Otoritesi ve Baþkomutanlýðý bu savaþ makinasýnýn gücünü ve yeteneklerini doðru deðerlendirememiþ ve ona göre yaþamsal önlemleri alamamýþtý ne yazýk ki...

1909 yýlýna gelindiðinde Ýtalyan Hükümeti kendi donanmasý için Livorno gemi yapýmý tezgahlarýnda yaptýrmakta olduðu Pisa sýnýfý üç zýrhlý kruvazörden birini satýþa çýkarmýþtý. Pisa sýnýfý bu gemiler, drednot öncesi döneme ait gemiler kategorisinde yer alýp hem sürat ve hem ateþgücü bakýmlarýndan neredeyse drednotlarla ayni performansa sahip olan ve birçok deniz gücünün gýptayla sahip olmak istediði gerçekten çok kudretli savaþ gemileriydi. Osmanlý Siyasi Otoritesi de, Bahriye Nezareti de derhal bu durumdan haberdar olup sözkonusu satýþýn koþullarýyla ilgilendi, ancak talep edilen fiyatýn, bu amaçla ayrýlan devlet bütçesinin çok üzerinde olmasý ve Ýtalyanlarýn bir türlü pazarlýða yanaþmamalarý üzerine alýmdan vazgeçildi.. Satýþa sunulan bu güzel gemiyle ilgilenen sadece Ýmparatorluk deðildi. Megalo Ýdea yayýlmacýlýðýnýn temelini ýsrarla güçlü bir donanma oluþturmada gören ve birbuçuk yýl sonra patlak verecek Balkan Savaþý'nýn kokusunu alýp da hazýrlýklarýný bu doðrultuda sabýrla, özenle ve kararlýlýkla yapan Yunanistan, büyük bir istekle bu geminin alýmý iþine kaptýrdý kendini. Ýtalyanlar aynen Osmanlý taliplere olduðu gibi yine inatçý, þaþmaz bir kararlýlýkla geminin niteliðine ve gücüne binaen ayni satýþ deðerini söylemekteydiler. Ortaya getirilen miktar küçük Yunan Krallýðý'nýn da bütçesini epey zorlar nitelikteydi. Defalarca satýþ görüþmeleri yapýlmasýna karþýn, Ýtalyan tutumunda kesinlikle bir sapma, bir gerileme görülmüyor ve en küçük bir mesafe alýnamýyordu. Ýþler artýk tam bir çýkmaza girmiþti ve Yunan satýn alma delegasyonun da umudu kalmamýþ ülkelerine dönüþ hazýrlýklarýný yapmakta olduklarý bir anda Londra'da, Moskova'da silah-petrol vd. ticaretiyle uðraþarak epey servet sahibi olmuþ, yine bir baþka etnik paydaþý Basil Zaharof kadar etkin bir konum ve durumda olan Yunan asýllý bir iþ tycoon'u Yunan Kabinesi ile temasa geçerek sözkonusu savaþ gemisinin satýn alýnmasý için gerekli olan bakiye üçte birlik meblaðý karþýlamaya hazýr olduðunu güçlü bir þekilde belirtiyordu.. Bu kiþinin adý Georgios Averof'tu...

Ve gemi alýndý. Banisinin adýna ithafen AVEROF adý verildi... Geldiði Pire limanýnda büyük tantanalarla karþýlandý. Geminin Pire'ye geliþi adeta bir Ulusal Bayram günü olarak kabul görmeye baþlandý giderek..

Uzak görüþlü,zeki bir politikacý olan Baþbakan Venizelos'un bizzat önayak olmasýyla, böyle yetkin bir 'brand new' savaþ makinasýnýn amiral gemisi olarak önderlik edeceði Yunan Donanmasý'nýn baþýna, kabul edilmelidir ki , gerçekten çok yetkin, akýllý bir asker olan Amiral Koundouriotis komutan olarak atandý...

Önce Karadað'ýn sýnýrboyundaki provakatif tacizleri ve ardýndan Trakya'da þiddetli Bulgar taarruzlarýyla baþlayan Balkan Savaþý süratle Ýmparatorluk aleyhine bir geliþmeye girerek, ilkin batýda Sýrp Cephesindeki Kumonova bozgunu diðer taraftan ayni anda doðu cephesindeki Kýrk Kilise (Kýrklareli) yenilgisi ve giderek Edirne'nin düþmesi akabinde Bulgar kuvvetlerinin Ergene havzasý ve Trakya ovasý içlerine sarkarak Ýstanbul istikametine doðru baþarýlý bir ileri harekatý gerçekleþtirerek, Þarköy-Tekirdað-Selimpaþa-Büyükçekmece sahil hattýný kýsa sürede denetim altýna almalarý üzerine Harbiye ve Bahriye nezaretleri aralarýnda eþgüdüm saðlayarak, gerek Marmara ve Karadeniz sahil bölgelerinde mevzilenerek konuþlanmýþ ve gerekse Osmanlý kuvvetleri tarafýndan Çatalca müstahkem mevkii'nin önünde tespit edilmiþ Bulgar tümenlerinin uzun menzilli donanma topçusu vasýtasýyla hem Marmara'dan hem de Karadeniz'den yapýlacak sürekli bombardýmanlarla etkili ateþe maruz býrakýlmasý plandý. Binbir zahmet ve özveriyle satýn alarak Donanmaya en son katýlan Alman yapýmý iki zýrhlý muharebe gemisi olan Barbaros ve Turgut Reis bu operasyon için tahsis edilmiþ oldular.Doðrusunu söylemek gerekirse, bu görevlendirmede büyük çaplý gemi toplarýyla denizden yapýlan bombardýmanlar hayli etkili olmuþtur. Zira, Çatalca önlerinde örtünme ve gizlenme olanaklarýnýn fazla olmadýðý þiþe boynu görünümündeki açýk arazide Bulgar birlikleri bu ateþlerle çok kayýp vermiþtir.. Lakin, Trakya ve Marmara havalisinde tüm bunlar dramatik bir þekilde yaþanmaktayken iyice savunmasýz kalan Ege'de Amiral Koundouriotis'in komutasý altýnda , süper zýrhlý Averof'un önderliðindeki Yunan filosu Ekim 1912'de süratli bir ileri harekatla kuzeye yönelerek önce Çanakkale Boðazý önünde büyük stratejik önem taþýyan Limni Adasý'ný hiçbir engelle karþýlaþmadan kýsa sürede ele geçirmiþ ve Osmanlý donanmasýnýn Boðaz dýþýna doðru olasý hareketlerini denetim altýnda tutabilmek maksadýyla Ada'nýn Mondros Limaný'ný filosunun harekatý için üs haline getirmiþtir. Bu olayýn ardýndan Yunan filosu Gökçeada, Bozcaada, Semadirek, Taþoz, Bozbaba(Ayaefstratios) Adalarýný sorunsuzca, deyim yerindeyse hemen hemen tek kurþun atmadan ele geçirmiþtir. Mamafih, Kasým baþýný izleyen haftalarda donanma desteðinde önce Midilli'ye, ardýndan da Sakýz'a çýkarma yapan Yunan birlikleri adalarda konuþlanmýþ Türk garnizonlarýnca þiddetli mukavemetlerle karþýlanmýþlardýr. Ancak, hemen dar bir su kesiminin ötesindeki Anadolu Anakarasýndan deniz yoluyla yapýlmasý gereken acil takviye, mühimmat ve gerekli tüm lojistik destek , donanma yokluðundan bir türlü yerine getirilemediðinden bir müddet sonra kaçýnýlmaz son, adalarýn istilacýya terkedilmesi þeklinde gerçekleþecektir..

Kasým 1912'ye doðru Çatalca müstahkem mevkii'nin önündeki Bulgar cephesinde durum artýk iki taraf için de sonuç almasý çok güç statik mevzi muharebelerine dönüþmüþtü.Böylelikle, savaþýn baþýndanberi kara birliklerine denizden etkin topçu desteði saðlamakta olan iki büyük savaþ gemisi bundan böyle asli görev alanlarý olan Ege harp sahasýnda donanmanýn ana unsurlarý olarak görev alabilirlerdi. Bu geliþmenin ýþýðýnda olarak Osmanlý Baþkomutanlýðý , bir süredir serbestçe hiçbir engelle karþýlaþmaksýzýn Ege'de elini kolunu sallayarak iþgal ve istila faaliyetlerinde bulunmakta olan tecavüzkar Yunan deniz gücüne karþý acil bir harekat düzenlenerek yitirilen Vatan parçalarý olan adalarýmýzýn tekrar ele geçirilmesini tasarladý. Kýsa bir süre önce Almanya'dan satýn alýnmýþ olan Barbaros Hayreddin zýrhlý muharebe gemisinin Albay Ramiz Bey'in komutasýnda Amiral gemisi olarak katýlacaðý bu önemli operasyon, Barbaros Hayreddin, Turgut Reis zýrhlý muharebe gemileri,e ski Asar-ý Tevfik muharebe gemisi, Hamidiye ve Amerikan yapýsý arýzalý eski Mesudiye kruvazörleriyle, Yunan armadasýndakilerle kýyaslandýðýnda hem süratleri ve hem de ateþ güçleri itibariyle oldukça yetersiz beþ torpidobottan oluþan bu derme çatma Osmanlý filosu Çanakkale'de bir deniz ikmal noktasý olarak iþlev gören Naraburnu mevkii'nde sözkonusu acil harekat için toplandý.. Bundan 97 yýl önce bugün yani 16.Aralýk.1912 günü sabah tanyeriyle birlikte filo, Yunan donanmasýyla temas etmek için demir aldý. Seddülbahir geçildikten bir süre sonra ileride Tavþanadalarý hattýnda boðazönü karakol devriyesini yapmakta olan bir Yunan torpidobotu gözcüler tarafýndan tespit edildi. Hamidiye derhal hafif borda silahlarýyla bu tekneye iki üç atýþ yaptý. Son derece süratli bir tekne görünümündeki Yunan torpidobotu batýya doðru uzaklaþarak gözden kayboldu.Ancak saat 09.00'a doðru Barbaros Hayreddin zýrhlýsýnýn gözcüleri, 20.000 m. mesafede, sancak omuzlukta baþta üç bacalý Averof olmak üzere, Helles Burnu'na doðru muharebe düzeninde yaklaþmakta olan Yunan filosunu görmüþlerdi. Ýki filo arasýndaki mesafe 14.000 m.'ye indiði vakit ön hatta bulunan Barbaros Hayreddin ve Turgut Reis düþman donanmaya ateþ açtý. Bunu Hamidiye ve Mesudiye'den açýlan ateþler izledi. Osmanlý Donanmasý'nýn ateþi güçlü ve yoðundu ancak ateþ idaresinin gemiler arasýnda uygun bir koordinasyonla yürütülemeyiþinden ötürü atýþlar etkisiz, isabetsiz ve son derece daðýnýktý. Tam bu sýrada, Amiral Kondouriotis komutasýndaki düþman donanmasýnýn Amiral gemisi olan Averof'un filonun daha da önüne çýkarak, gruptan çok daha yüksek bir süratle Osmanlý Donanmasýna doðru harekete geçtiði görüldü.Aradaki mesafeyi giderek azaltan Averof bir yandan seri atýþlý Ýngiliz Vickers toplarýyla oldukça etkili ve isabetli salvolar açmaktaydý. 9.000-10.000m. mesafelerdeyken Albay Ramiz Bey'in sevk ve idaresindeki Osmanlý harp filosunun Sancak gemisi Barbaros çok sayýda isabetle ciddi bir hasar aldý. Bu arada gemi personelinden epey þehit verilmiþ oldu. Bu sakýt haliyle bile kocamýþ Barbaros hala iþe yarar ön taretiyle yaklaþmakta olan Averof'a bir iki isabet kaydedebildi. Durumun daha da kötüleþmemesi için Albay Ramiz Bey, filoya geri çekilerek Çanakkale Boðazý'na dönüþ emrini vermek zorunda kaldý. Daha sonra Boðaz giriþindeki sahil bataryalarýnýn yoðun ateþiyle taarruz halindeki Averof'un ve Yunan eskadronunun Boðaz giriþine daha fazla yaklaþmasýnýn önüne geçilmiþ olundu. Ne var ki, güçsüz, zayýf Osmanlý filosu bu önemli çatýþmadan yenik ayrýlmýþtý... Bu trajik kapýþmadan onuru kýrýlmýþ ve boynu bükük olarak çýkan Osmanlý Donanmasý ilkinden daha kararlý ve daha hazýrlýklý olarak yine her türlü olanaksýzlýða karþýn , Helles Burnu açýklarýndaki önceki çatýþmadan sadece bir ay sonra yine yiðitçe istilacýnýn üstüne atýlýp yitirilen vatan topraklarýný cesurca kurtarma giriþimine kalktý.. Ne var ki, sonuç benzerdi. Hatta,Limni güneyindeki bu ikinci temasta filomuzun maruz kaldýðý büyük hasar ve verdiði zayiat çok vahimdi.. Yapýlacak baþka bir þey yoktu...

Tarihten çýkarýlan yadsýnamaz bir gerçeði hep birlikte saygýyla, açýkyüreklilikle kabul etmek gerekiyor ; uzakgörüþlülükle, basiret ve kararlýlýkla ve de özverilerle sürdürülen uzun vadeli, stratejik ilkeler doðrultusundaki Ulusal Politikalar, doðru zamanlamalarla doðru deðerlendirilen uygun olanaklar ve araçlar, doðru ulusal yararlarý mutlaka beraberinde getirir týpký AVEROF tecrübesinde olduðu gibi...

Ýþbaraalp KAMOY

Caddebostan,16.Aralýk.2009

*Averof,bugün Pire Limaný giriþinde gurur duyulan bir Ulusal Müze olarak son derece bakýmlý bir durumda ziyarete açýk tutulmaktadýr...

Kayýtlý