Selamlar,
Geçtiğimiz sene tamamladığım tekneme uygun römork arayışlarım sonrasında , gerek okuyarak öğrendiğim, gerek yaşadıklarımdan öğrendiğim tecrübelerimi sizlerle paylaşmak isterim,bazılarını oldukça zorlanarak öğrendim çünkü bununla ilgili gene Türkiye de yeterli ve net bilgi bulunmamaktadır.
İmdi;
Römork lar temel olarak üç farklı modelden oluşuyor; Roller olanlar,Yastıklı olanlar,Hybrid yani hem yastıklı hemde roller olanlar.
1.Model Roller olanlar; Tekne bir takım lastik tekerler vasıtası ile denize aktarılıyor ve denizden alınıyor,avantajları tekneyi sudan almak ve suya aktarmak çok daha kolay çünkü roller olanların arkadaki dörtlüsü hareketli olmakta ve tekne giriş ve çıkış açısına göre rollerların bağlı olduğu mekanizma da hareket ederek teknenin römork’a veya römork dan suya aktarımını kolaylaştırmaktadır.Özellikle sığ sularda çok işe yaramaktadırlar.Aynı zamanda römork suya daha az girdiği için daha az deniz suyuna maruz kalmakta ve doğal olarak korozyon daha az etkili olmaktadır.
Deazavantajı ise zamanla bu rollerların bozulması veya sevk halinde sağa sola fırlaması sebebi ile işlevsiz hale gelmesidir.Diğer önemli bir dezavantaj ise cm2 ler ile tekneye temas etmeleridir, yolda oluşabilecek şiddetli sarsıntılar veya çukura girip çıkmalar sebebi ile teknenin gövdesinde ezik yaratabilmektedirler.Hatta şöyle bir şey bilgi edindim ; Birleşik Devletlerde tekne üreticilerinin bazıları teknelerinin roller bir römork taşıma yapıldığı takdirde, garantilerini kapsam dışarı bırakıp, bazı sigorta şirketleri de rollerla taşınan tekneleri sigortalamak istememekteymiş.
2.Model Yastıklı; Tekneyi alttan , bazen yanlardan destekleyen uzun ince destekler yer almaktadır.Bu modelde römork miktar suya girmekte olup teknenin su hattı başlangıcı yastığının başladığı yere gelince sudan dışarı alınabilmekte , aynı şekilde suya bırakmak için teknenin kıçının yastıklardan hafifçe kalkacağı su seviyesine kadar götürülmesi gerekmektedir.Aynı zamanda yastıklar bir miktar sürtünme yarattığı için indirme ve çıkarma rollerlar kadar basit olamamaktadır.
Bu modelde tekne çok daha geniş bir alandan desteklendiği için sarsıntılardan daha az zarar görmekte aynı zamanda tahta olan yastıklarda bir miktar esneyerek oluşan darbeyi azaltmaktadır.( Not: tahta yastıkların genelde halıfleks türü kumaşlarla kaplanmaktadır)
3.Model Hybrid; Bunu Türkiye’de yapan yok.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Arka tarafı ve teknenin omurga hattı roller olup aynı zamanda tekne alt/yan taraftan yastıklarla desteklenmektedir.
Süspansiyon; İki farklı süspansiyon kullanılmaktadır.Bir tanesi makas sistemi diğeri torsiyon dingil.
Makas sistemi;Eski arabaların arka süspansiyonlarında kullanılan, şimdilerde halen bazı ticari araçlarda kullanılan eski ama sorunsuz bir sistem.Genellikle Römork üreticileri otomobil çıkması olarak hurdacılardan aldıkları bu makasları modifiye ederek Römorklarda kullanmaktadırlar.Bu sistemin avantajı daha ucuz olması ve sorun çıkartmamasıdır.Dezavantajı ise,makasların römorku ve doğal olarak tekneyi zeminden yükselterek denize indirme bindirmede daha çok sorun yaşatması ile otoyolda daha çok rüzgar almasına sebep olmasıdır.Aynı zamanda makaslar ağırlık merkezini daha yüksekte tutmasına yol açmaktadır.Torsiyon dingile göre daha sert bir süspansiyon sistemidir.
Torsiyon dingil sistemi;Dingilin içinde burulan bir demir, burulmasına izin verildiği ölçüde, esneyerek darbelerin emilmesini sağlamaktadır.Avantajlarını ;daha kolay indirip-bindirme,daha az rüzgar direnci ve yere daha yakın bir ağırlık merkezi olarak sayabiliriz.
Römork ; Hiç galvaniz uygulaması görmemiş ise ilk suya girdikten bir gün sonra pas yumağı olacaktır.Bu oluşumu suya sokmadan önce paslanmaz boyalarla boyamak da değiştirmeyecektir.
Römorkun Elektirik sistemi ve sinyalizasyonu su geçirmez olmalıdır.Aksi takdirde ilk suya girişten sonra işlevsiz olacaklardır.Sinyal ampülleri led olmalıdır.Eğer ampuller led olmaz ise , sinyal sisteminizin çektiği yük çektiğiniz aracın ya sigortasını yakacak veya elektirik-elektronik sisteminde arızaya sebebiyet verecektir.
Römork Lastikleri ; Eğer taşıdığınız yük ve römorkunuzun ağırlığı standart tam otomobil yüklü ağırlığının yarısında fazla ise ki oda yaklaşık 1000 kg , standart otomobil lastiği değil kargo tipi lastikler kullanmanız gereklidir.(tek akslı römork için belirtilmiştir.)
Her aksamınız korozyona karşı dirençli olmalıdır.vidalar,jantlarınız,kaplin vs.gibi
Fren sistemi;Hidrolik olanlar ve pnömatik sistemli olanlar ,Arabalarda kullanılan frenleme sistemi ile aynı çalışmaktadır.Yani kampana veya disk frenler kullanılıyor.Bende kullanılan mekanik-pnömatik bir sistem belli bir süratin üzerinde fren yaptığımda fren mekanizmasının çalışmasını sağlıyormuş. ( (açıkçası bu nasıl çalışıyor tam olarak ben halen anlayamadım).Faydasını gördüğüm yanı römorku arabanın çeki demirinden ayırdığımda el freni gibi olan bir kolu kaldırdığımda ileri veya geri akmasını kontrol edebiliyorum.Frenli Römork kullanıcıları için uyarı ise şu şekilde;Eğer frenlerinizi aracınızı denize sokmadan önce çok kullandıysanız,yani fren diskleriniz çok sıcak ise bu şekilde denize indirme yapmamanız gerektiğidir ,çünkü diskler bu sıcak ve soğuk farkı sebebi ile çatlayabiliyormuş.Diğer bir uyarıda denizden çıktıktan hemen sonra disklerinizi tatlı su ile yıkanmasını sağlamak.Çünkü deniz tuzu diskler veya kampana üzerine yapışıp burada bir plaka oluşturması ve fren mekanizmasının işlevini yerine getirememesine sebep olmaktaymış.( hatta bunu gidermek için benim römorkumda bir disk yıkama tertibatı bulunmaktadır. )
İşin mevzuat tarafına gelir isek; toplam kg çok önem arz ediyor.Denizde ağır olmak bir o kadar avantaj iken kara taşıtı olarak ağır olmak pek de tercih edilen bir husus değil.
Mevzuata göre eğer Römorkunuzun ağırlığı dahil - tekrar ediyorum , Römorkunuzun ağırlığı dahil 750 kg ı aşmıyorsanız,Römorkunuzun için ayrı bir ruhsatınız olması gerekmiyor .Aracınızın arkasına taktırdığınız çeki demiri ile arabanızın plakasının aynısından bir trafik muamelecisinin yardımı ile çıkartarak veya arabanızın plakasını bir tahtaya hatta belki bir mukavvaya yazarak teknenizin kıç tarafına iliştirerek kullanabiliyorsunuz.
Fakat eğer tekne ve römorkunuzun ağırlığı 750 kg ı aşıyor ise Römorkunuzun ayrı bir ruhsatı olması gereklidir.Ayrı ruhsat , aynı zamanda farklı bir plaka anlamına gelmektedir.Artık römorkunuz bir karayolları aracı olarak dikkate alınacaktır.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Fakat Römorkunuza ayrı bir ruhsat çıkartılabilmesi için römorkunuzun Sanayi Bakanlığınca onaylanmış tip onay belgesi olan bir römork olması gerekmektedir aksi halde hiçbir şekilde ruhsat çıkartamıyorsunuz.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Tip onay belgesine sahip Römork üreticileri yok denecek kadar az.Aynı zamanda bu işi profesyonel anlamda yapan yerlerin sayısı da çok az, hatta biz profesyoneliz şöyleyiz böyleyiz diyenlere de kulak aldırmayın.Hepsi tam anlamıyla hokkabaz.
Aklınıza bir soru gelebilir ,kim kontrol edecek benim teknemin ağırlığını veya nasıl tespit edecek diye.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Kısmen haklısınız çünkü trafik polislerinin bile birçoğu bu durumu çok bilmiyormuş , fakat isterlerse sizin römorkunuzun ağırlığını kolaylıkla tespit edebiliyorlarmış.Şöyle ki ellerinde ufak bir aleti lastiğin altına yerleştirip yere yaptığı basınçtan tonajı tespit ediyorlarmış.Hatta bir çok kamyon şöförünün fazla tonajını bu alet vazifesiyle tespit ediyorlarmış.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş YapTrafik polislerinin genellikle tek kontrol ettikleri aracın çeki demirinin ruhsata işli olup olmadığıymış.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş YapRuhsat çıkarma masrafları yaklaşık olarak 400 TL civarındadır.Unutmadan önemli bir konuyu belirteyim.Artık karayolları olarak anılan aracınız 2 yılda bir TUV de muayene girmek zorundadır.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş YapAynı zamanda,Yuh artık
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap diyeceğiniz diğer bir yasal hususu da belirteyim; Yüklü ağırlığı 750kg'ı geçmeyen karavanlar hafif römork sınıfına girer ve B,C,E sınıfı ehliyetlerle kullanılabilir fakat 750kg'ı geçen römorklar , D sınıfı (çekici kullanma) ehliyet farkı edinerek kullanabilirler.B 'den D' ye geçiş yaparken sadece motor ve direksiyon sınavına girilmesi yeterli olmaktadır.
Gerek güvenlik gerek trafik kuralları gereği Römorkla yapacağınız hız 80 km nin üstünde olamayacaktır.Aynı zamanda teknenizin veya römorkunuzun ( hangisi en geniş ise ) en geniş yeri maximum 250 cm olabilecektir.
Römorkla otoban ve körü geçişlerinde , ücretlendirmeniz,kamyon ücretlendirmesine tabi olup,binek olarak kullandığınız bedelden daha fazla bir geçiş veya kullanım ücreti ödüyor olacaksınız.KGS sistemi mevcut iken Römorklu geçişte kamyon sınıfı KGS yi kullanıyordum.Şimdi HGS de ne olacak henüz bilmiyorum.
Birazda çeki demirlerinden bahsetmek gerekirse.Çeki demirlerini iki sınıf olarak gruplandırabilirim, sabit olanlar ve çıkartılabilenler .
Sabitler adı üstünde devamlı sabitken diğerleri kullanılmadığı zaman çıkartılabilmektedirler.Çeki demirini çıkma veya Eniştenizin fi tarihte satın aldığı ve sonra ıskartaya çıkan eski çeki demirini kullanmak gibi şansınız yoktur.Çeki demirinin faturası ve CE belgesi olması gereklidir.Aksi halde bunu ruhsata işletemezsiniz.Aynı zamanda taktıracağınız çeki demirinin araca uygun bir projesinin de olması gereklidir.Aksi halde ruhsata işletemezsiniz.Ruhsata işletmek için taktırdığınız çeki demirini evrakları ile TÜV muayene istasyonuna sokmanız ve ruhsatınıza işletmeniz gerekmektedir.
Diğer önemli bir detayda teknenizin ağırlık merkezinin neresi olduğudur.Yani 6 metrelik teknenizin ağırlık merkezi tam orta noktası olan 3. Metresi midir ? Eğer ufak bir kabini var ise , değildir .
Baş tarafa daha yakın bir yerdir.Bunun önemi aksın yerleştirileceği yeri tespiti açısından çok önemlidir.
Çünkü aksın arka tarafında kalan kısım toplam ağırlığın %40 ını, aksın ön tarafında kalan kısım toplam ağırlığın %60 taşımalı ve çeki demirine binen yük yaklaşık 50 kg ağırlığında olmalıdır.
İşte size kaldıraç problemi ,nerde kullanacağız bunları dediğiniz bir ortaokul denklemi
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap.Burada hareketli aks büyük kolaylık sağlayacak yanlış hesaplanan ağırlık merkez noktasını tolere etme şansı verecektir.Çeki demirine binen yükün ne olduğunu da römorkunuzun ön tarafında yer alan ufak kılavuz tekerleğin altına koyacağınız bir baskül ile tespit edebilirsiniz.
( bu arada ufak bir not; bu klavuz tekeri mümkün olan en kalın teker olarak seçmeniz , sudan tekneyi alırken büyük kolaylık sağlamaktadır )
Teknenizin ağırlığını ( içine yerleştireceğiniz demirbaşlar ile) Römorkunuzu yaptırmadan önce bilmek zorundasınız çünkü kullanılacak torsiyon dingiller kaldıracağı yüke göre değişmektedir.Eğer tekne ağır, torsiyon dingil zayıf kalır ise dingil bir süre sonra bozulacaktır.
Gelelim römorku çekecek araca;Römork ve Karavan çeken araçların güvenli sürüşü için en önemli kriteri ikisinin ağırlıklarının oranıdır.Tavsiye edilen , Römorkun mümkün olduğunca hafif ve Aracın mümkün olduğunca ağır olmasıdır ,en kötü ihtimal ile ağırlıklarının bire bir oranında olmasıdır. Yani , 1000 kg lık bir yükü en az 1000 kg bir araba ile çekmenizdir.Tabidir ki 700 kg yükü 1000 kg bir araba ile çekilmesi sürüşü çok daha güvenli yapmaktadır.Ama Ford KA gibi minik bir araç ile 1500 kg lık bir karavanı çeken bir kadınla tanışmıştım ve bir problem yaşamadığını iletmişti.
Tavsiye edilen araçlar dizel ticari araçlardır, Ticari olmaları sebebi ile daha sert süspansiyona sahipler ve sert süspansiyon salınımı azaltmaktadır ve aynı zamanda binek araçlara göre daha ağırdırlar.Dizel olmaları sebebi ile daha düşük devirde maksimum torku sağlamaktadırlar. Turbo dizel motorlar yaklaşık 2000 devirlerde maksimum torku sağlarken benzinli motorlar yaklaşık 4000 devirde maksimum torku sağlamakta üstelik o devirde bile dizel araçlara nazaran daha az tork üretmektedirler.
Daha az devir,motorun ısınmasını,ömrünü etkilemekte ve daha düşük yakıt tüketimi sağlamaktadır.
Ben bu bilgi ile 1250kg lık toplam ağırlığa sahip römorkum için 1500 kg lık bir 1.6 dizel Doblo satın aldım.Bu araç ve römorkla İstanbul dan Erdek e körfezi dolaşarak seyahat ettim.Ne çekişte , ne kalkışta nede virajlarda ( tabi virajlara çok yavaş girerek ) hiç sorun yaşamadan seyahat ettim.Yakıt tüketimimde 100 kg sadece 1-1,5 litre artış gösterdiğini ve hız sabitleyicinin çok faydasını gördüğümü de belirtmek isterim.Gerek sabit hızda gidebilmek için gerek 80 km sabit hızda saatlerce aynı şeklide gaz pedalına basmamış olduğum için çok faydalı bir donanım olduğunu belirmek isterim.
Bu seyahatim çok kolay olduğu için bu sene Doblo ya göre daha az güçlü motoru olan ve daha hafif olan bir 1.6 dizel focus aldım.( inşallah sorun yaşamam
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap)
Aracınızın römorkunuz ile uyumunu , güvenli seyahat endeksini ve hızlanma süreleri hakkında bilgi edinmek istiyorsanız
Bağlantıları görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap internet sitesinden gerekli bilgileri edinebilirsiniz.
Sahip olduğunuz tekne büyük ihtimal ile 2 metreden daha geniş olacağı için arabanın geçtiği yerden römorkunuz ile geçemediğinizi (Ortalama bir arabanın aynalar dahil genişliği yaklaşık 2 metredir)bu sebep ile özellikle şehir içinde çok dikkatli olmanız gerektiğini, virajları ve dar sokak girişlerini daha geniş alarak girmeniz gerektiğini,geri geri giderken sizin normalde sağa gitmek için yaptığınız manevrada römorkun daha çok sola gittiğini veya sola gitmek için yaptığınız manevrada sağa gittiğini bunun kontrolünün ilk başlarda zor olduğunu belirteyim.
Uzun süre Römorkunuzu kullanmayacaksanız,römorkunuzu sadece tekerleri üzerinde bırakmayınız,dört yönden takozlara oturacak şekilde destekleyiniz .Yeni seneye girerken ve hareket etmeden önce lastik basınçlarınızı, bijonlarınızı, gevşek vida olup olmadığını eğer var ise elektirik sisteminin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol ediniz.
Küçük de bir not/anı: Aracınızda ASR ( patinaj önleyici siysem ) var diye kumsala arabanızla girmeye kalkmayın.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Ben deneme amaçlı bir metre kumsala girdim,durdum.ASR var çıkabilmem lazım dedim.Bir-iki-Üç ıııh , baktım ön tekerlekler gömülmüş kuma.
Resimleri görebilmek için üye olmalısınız.
Üye Ol veya Giriş Yap Beni sonrasına bir Ford Transit 8mm çelik halat ile çıkartabildi.( arabaya standart koyulan o turuncu renkli çekme halatları çift kat bağladım halde çatır çatır koptu)
Hepsi bu kadar( that's all folks )
Saygılar , Sevgiler.
