TEKNE TASARIMI GİRİŞ

[Cem Gür]

Bitmiş bir kabuğun üzerinde bu ölçüleri doğrulayamazsın. Sadece yapımın başlangıç aşamasında omurga ve eğrilerin plana göre doğru kesimini ve doğru yerleştirilmesini yapabilirsin.

Yani bitmiş bir kabukta ne battok ne de diyagonal veya su hatlarını ölçebilirisin.
Tekne form planı 3 boyutu 2 boyutlu olarak ifade eder. Oysa tekne bizatihi 3 boyutludur artık.

[Hakan Zorlu]

Demek istediğim o ölçüleri tekneye nasıl uygulayacağım olacaktı Sanırım o eğri çizgilerin her biri posta aralıklarının ne kadar mesafede olacağını anlatıyor. Ama işte ben nasıl yorumlayacağımı, postaları nereye koyacağımı hala kafamda netleştiremedim. Elimizden tut abi

[Cem Gür]

Tasarım notlarını okumaya devam edersen...... Azzzzzzzz Sonra! Bir dahaki notlarımız tam da senin soruna temel bilgileri içerecek.
Ama dediğin gibi eğri çizgiler posta aralıklarının ne mesafede olacağını GÖSTERMİYOR.
O eğri cizgileri şöyle tahayyül et:
Tekneyi solid (İçi boş olmayan) bir kütle olarak gör. Su hattını boyuna 10 eşit parçaya böl. Ve bu parçaların her birini teknenin enine peynir gibi kes.
İşte o eğri çizgilerin sağ tarafta olanları bodoslamadan orta postaya kadar olan dilimlerin yarsının dış çizgileri. Sol tarafta olanlarda orta postadan aynaya kadar olan dilimlerin dış çizgileri.

Omurgayı bitirdikten ve ayağa kaldırdıktan sonra "profil" çizimde bulunan ve su hattını 10 eşit parçaya bölen dikine çizgilerde senin postaları koyacağın noktalar

[Orhan Barut]

Sanırım daha önce bahsettiğimTablo 2 deki eksi değerler, grafiği aşağıdaki şekilde çizersek, grafikle uyumlu hale gelecek.

[Cem Gür]

Orhan Korsan senin çiziminle benimkinin farkı yok..... İstersen bir de bu çizim ve ölçülendirmeyi sen anlat. Belki daha anlaşılır olacaktır.

[Cem Gür]

Aşağıdaki örnek yukarıda açıkladığımız metoda göre bir plan çiziminin aşamalarını anlatacak.

4 metre yaşam mahalli olan, açık denizde hizmet verecek, kambur kıçlı  bir tekne öngörüyoruz.
Öncelikle bu veriler ile  ortaya çıkartacağımız teknenin su hattını saptamamız gerekir. TABLO I’den  Su hattı L= 4+2 = 6 metre olacaktır.
Yine TABLO I’i kullanarak ana ölçüleri çıkartıyoruz.



İlk krokiler biraz daha yerleşim kolaylığı sağlamak için tam boyu hafifçe uzatıp 7.95 metreye ve azami eni de hesapladığımız üst değere yakın olarak 2.40'a getiriyoruz.

Şimdi sizler de ister yaşam alanı boyundan ister su hattı boyundan yola çıkarak kafanızdaki / hayalinizdeki teknenin ana ölçülerini çıkartabilirsiniz.
Veya su hattı boyunu bildiğiniz bir teknenin diğer ölçülerinin sağlamasını yapabilirsiniz. Tabii aynakıç- Çeneli- Nordik tipler için TABLO I'deki değişik hesaplamaları kullanacaksınız.

Kambur kıçlı teknelere en iyi örnek dragon ve dragon türevleri hatta Folkeboat bile olabilir

[Orhan Barut]

Orhan Korsan senin çiziminle benimkinin farkı yok..... İstersen bir de bu çizim ve ölçülendirmeyi sen anlat. Belki daha anlaşılır olacaktır.

Sizin resimde 0.5B diye gösterilen ölçü, azami en diye isimlendirilmiş olmasına rağmen su hattındaki en olarak gösterilmiş. Halbuki azami en su hattının daha üstünde  olması gerekir. Dikkat ederseniz sizin resimde x=0,y=0 noktası gövde üstünde olmasına rağmen benim resimde x=0,y=0 noktası gövde üzerinde değil. Bu yüzden x ekseni üzerinde pozitif yönde hareket ederseniz gövdeyi kesene kadar y değerleri eksi olur.

[Cem Gür]

Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi kağıdımızın üst kısmına su hattını çiziyoruz. Kağıdın sağ tarafını daha sonra kesitleri çizebilmek için boş bırakıyoruz. Su hattımızı 6 metre ile sınırlandırıp teknenin baş tarafı sağa gelecek şekilde (0) Baş ve (10) Kıç postayı birer dikey çizgi ile belirtiyoruz.

Karinaya değen baş uzantısını 0.75 metre olarak belirtiyor ve tekne tam boyunu Lo 7.95 metre olarak geriye doğru markalıyoruz.

Su hattı (L)'yi 10 eşit parçaya bölüyor ve kamburu da hesaba katıp 11. postayı da diğer on tanesi gibi eşit aralıkta ekliyoruz. Bu 11 noktayı birer dikey ile plan üzerine işliyoruz.

Şimdi dikkat !!!

Tam boy – (Su hattı boyu+Ön uzantı) = Kıç uzantı olacaktır.
 7.95 – 6 + 0.75 = 1.20 metre

Kağıdımızın sağ tarafında ayırdığımız boşluğa da, daha sonra sağ tarafına BAŞ ve sol tarafına KIÇ postaları çizeceğimiz kesitler aksını çiziyoruz.



Burada atlanmaması gereken,  kesitler aksını çizerken  profil çizimle iç içe girmemesi için tekne tam eninden biraz daha fazla yer bırakmaktır.

GÜVERTE VE  ÇEVRE  ÇİZİMİ
Su hattının %55’inde olmasına karar verdiğimiz ana postada (orta posta) azami güverte eni :
  
l’= 0.97B = 0.97 x 2.40 = 2.32 metre olacaktır

TABLO I’e geri dönüp güverte çevresi :
  1 No. Postada  0.64 l’ = 0.64 x 2.32 = 1.50 m
10 No. Postada 0.70 l’ =  0.70 x 2.32 = 1.62 m dir.

Aşağıdaki eskizde 1- 5.5 – 10 No.lu postalardan geçen ve baş tarafı da bodoslama noktasına değen eğriyi bir tiriz ile çiziyoruz.



NOT.
Tiriz: Gerek tekne tasarımında ve gerekse yapımında kullanılan ince çıta. Çizimlerde  boyu 1.50 metre olan plexiglasstan kesilmiş 1 x 2 cm ebatlarında olanları kullanıyoruz. Triz kullanmamızdaki amaç “Fair line”- Düzgün eğim elde etmektir.

Bir saonraki aşamada  ayna yüksekliği – kıç bodoslama ve kamburu meydana çıkaracak ve önceden su hattından  1.29 metreye markalanmış FJ noktalarını profil çizime ekliyoruz.
Burası sonsuz alternatifle çizilebilir.Tasarımcının deneyim ve estekik zevki bir teknenin profil çiziminde  en iyi yol gösterici olacaktır.

Sadece kambur kıçlı teknelerde dümen mili su hattının alt sınırının  (Omurga) %80-%85 ‘inde olmalı ve kamburun  aynaya  bağlantısı su hattının 2/3 uzerinde kalmalıdır.

[Orhan Barut]

Cem Korsan,

Yukardaki tablodaki deplasman hesabında verdiğiniz bağıntıda, 1.5, 0.82 ve 100 rakkamları ne ifade ediyor? Bunlar amprik mi yoksa açıklaması var mı?

[Cem Gür]

Orhan Korsan Deplasman hesabında kullanılan rakamlar ampirik. son çarpan 0.82 de olabilir 1.00 olarak da alınabilir. Bir sonraki yazıda bu deplasman hesabının bir de başka kaynaktan sağlaması var.

[Cem Gür]

ANA POSTA ESKİZ ÇALIŞMASI

Ana posta aşağıdaki şartlara uymalıdır.
•Örneğimizde  5.5 No.lu Ana Posta  1.16m eninde ve 0.69m borda yüksekliğinde olup (K) güverte noktasından geçmelidir.

•Ana Posta LM dikeyi ile B/2 = 1.20 metreden tanjant geçmelidir.


•Öngörülen deplasmana uyarak  ( C ) derinlik yarım ende:
C = Δ / 0.6BL = 3.45/0.6 x 2.40 x 6 = 0.40 Mt olmalıdır. (N) Noktası



Serbest elle bu şartları yerine getiren bir orta /Ana posta çizilebilir. Veya  C= 0.40m baz alınıp TABLO II’deki sabit çarpanlar kullanılarak hesap yapılıp Ana posta  çizilebilir.

ANA POSTA ÇİZİMİ
Bir önceki eskiz temel alınarak safra/omurga eklentisi yapılır. İncelediğimiz ve örnek olarak aldığımız tekne şartlarında  iyi yürüyen (yollu) ve sağlam bir omurga için döşek (akrep) ayağı hafifçe sıkıştırılmalıdır.



Su hattı eni l’ 2.25m dir. Su hattı eni yarısna  (P)  noktası konmalı ve bu noktadan 
R P Q battoku ile P O diagonali ölçülmelidir.
Battokta  derinlik  C’ = 0.43m (Z)
Diagonal             d = 0.705m (p)

 (1932, 2 Ocak. Le Yacht Dergisi) V.Brix’in belirttiği Δ = L x l x Z deplasman formülü de ayrıca sağlama yapmak için kullanılabilir.

[Cem Gür]

TEMEL GRAFİK ÇİZİMİ VEYA TEMEL ÇİZGİLERİN İŞLENMESİ

Bir sonraki aşama su hattının, diagonal ve battokun ana postada P ve S noktalarından geçerek çizilmesidir.

Çokça çizim yapmış bir tasarımcı bu eğrileri tiriz ile, tüm yelkenli teknelerde uygulanan aşağıdaki prensipleri göz önünde tutarak çizebilir.

•Kesit planda ön taraf su hattı sıkıştırılarak daraltılmış değil yaygın ve açık olmalıdır. Arka taraf su hattı ise güçlü bir çıkıntı göstermeli, 9No.lu posta civarında tam enin %55’ini rahatça bulmalıdır.

•Profil planda diagonal ön tarafta arkaya göre daha yaygın ve oldukça dolu bir eğri olmalıdır.

•Yine profil planda battokun çn tarafı bodoslama, bodoslama topuğu çizgisi ile aynı eğri çizgiye yakın olmalıdır. Battokun arka tarafı ise parabolic bir yapıda, kıç dikeyden sonra çok açık ve hafifçe kamburun sınır çizgisine parallel olmalıdır.
Tüm bu çizgiler tümü ile “fair line” olarak çizilir.Çünkü daha sonra karinanın dengesini etkileyeceklerdir.

NOT. Profil planda  bahsedilen bütün battok ve diagonal çizgileri muhakkak tiriz ile bir kerede çizildiklerinde düzgün çıkarlar.Ayrı ayrı hesaplanan noktaların parça parça birleştirlmesi ile elde edilecek çizgi kambur ve göçükler oluşturacağından fair line olamazlar.

Ortalama bir çizenin TABLO III ‘de verilen çarpanlar ile yukarıdaki çizgileri oluşturması beklenir.
Burada örnek olarak oluşturulan plan bir su hattı, bir battok ve bir diagonali içermektedir. Aşağıdaki tablo hesapla oluşturulmuş ve cetvelle ölçülmüştür.



Temel veriler :
½ Su hattı l= 1.125m
Battokta en derin nokta c’= 0.43m
Diagonal en geniş noktası d = 0.705m

Temel battokun su hattı ile kesiştiği X = 0.184 x 6 = 1.104m ve X’ = 0.919 x 6 = 5.514m baş dikmeden itibaren ölçülmüştür.

Aşağıdaki çizim 3 ana hattı göstermektedir. TT’ ve uu’ eğrilerinin ŞİYER’I kestiği noktaları inceleyin.

[Cem Gür]

KONU İLE İLGİLİ OLANLARA NOT:
Bu aşamada artık kendiniz de yavaş yavaş ele aldığımız örnek tekne formunda veya TABLO I'de verilen aynalı tekne veya nordik tarzında ( Çeneli çizime bulaşmayın. İleride prensiplerini anlatacağım) kendi tasarımınızı yapmaya başlayabilirsiniz.

İlk olarak teknenin su hattı boyunu saptayın. Sonra TABLO I , II , III'ü kullanarak ve anlatılan genel prensipler çerçevesinde son geldiğimiz Su hattı -temel Battok- temel Diagonal- Borda yükseklikleri - Omurga - Güverte eni gibi temel verilerin oluştuğu kendi tasarımlarınızı çizmeye başlayın. Çizdiklerinizi de bu başlık altında açacağımız "Exercices" bölümüne koyalım. Çizilenleri tartışalım.

Herkese kolay gelsin

[Orhan Barut]

Ben olsam bir çok noktadan kesit alıp , bu kesitleri kağıda çizerim. Daha sonra kesitlerin su hattının altında kalan kısmının alanını bulup kesitler arası mesafeyle çarpıp yaklaşık olarak suya batan kısmın hacmini(deplasmana ) hesaplarım. Daha kesin sonuç verir.
Sanırım tekne bittikten sonra kullanılacak malzeme ile birlikte toplam malzeme(gövde dahil) ağırlığını bulup, bu ağırlığa tekabül edecek iç hacme göre yeni su hattını tesbit etmek gerekecek ve bulunacak su hattı başlangıçta varsaydığımız su hattından  farklıysa yeni baştan tekrar hesap yapmak gerekecek.

[Cem Gür]

Ben olsam bir çok noktadan kesit alıp , bu kesitleri kağıda çizerim. Daha sonra kesitlerin su hattının altında kalan kısmının alanını bulup kesitler arası mesafeyle çarpıp yaklaşık olarak suya batan kısmın hacmini(deplasmana ) hesaplarım. Daha kesin sonuç verir.

Seni gidi seniiiiii.
Daha oralara gelmedik. Çünkü o kesitlerin alan ölçümlerini ya planimetre ile ya da deli pösteki sayar gibi ölçeğinde hazırlanmış kare kare şablonlarla yapmak gerekiyor.

Valla açık söylüyorum Orhan Barut Korsan en ilgili öğrenci Aferim !!!!

E hadi başla o zaman çizimlere