TEKNE TASARIMI GİRİŞ

[Aali San]

.

Baş bodoslamaya gelince, başta omurga kalınlığı neyse o kalınlıkta başlayıp, yukarı doğru bir parça incelebilir.
Ama az. Sonra omurga ( karina içine bakan tarafı aynı kalınlıkta kalacak şekilde ) yanlardan öne doğru inceltilebilir
ve sivrice, göze hoş görünen  bir tekne pruvası yaratılabilir.

Yanlış ! Düzeltiyorum :
Baş bodoslama omurgadan güverteye doğru incelmez, aksine kalınlaşır.
( Yoksa Pruva karşıdan çok tuhaf görünürdü...)
Yani diyelim omurga 150 mm genişlikte. Bodoslama 150 mm genişlikle
başlayıp, diyelim 200 mm genişlikte biter. Sonra iki yanından traşlanarak
ve arka tarafında kaplama tahtalarının gelip içine oturacağı kanal açılarak
son şeklini alır.

[Cem Gür]

Daha açıklayıcı olması açısından buyrun

[Cem Gür]

Kıçtan 3. ve 4. postalar arasındaki ani yükselmenin ( tabii böyle bişey varsa, belki ben yanlış gördüm )
hatalı olduğunu düşünüyorum... HAKLISIN. Dikkatli bakınca göze batıyor. Tekne tasarımında en hayati konulardan biri bütün çizgilerin "fair" düzgün olmasıdır.

Orada bir nevi basamak oluşmuş, bunun su akımını bozacağını düşünüyorum. Ayrıca kıçtaki kaldırma kuvveti
çok az olacak, teknenin kıçı dalgaya vs battığında, kendini buradaki hacimden faydalanarak sudan kaldırması
çok zor olacak. BİRAZ DAHA DOLDURMAKTA FAYDA VAR

Salmanın arka ucundan ( dümen pala ön hizası ) ayna alt hizasına kadar su altı iç bükey göze hoş görünür
bir kavisle çıkmalı ( yani bu postalar çok daha derin ve hacimli olacak...) , teknenin su altı formu kesiksiz,
kırıksız, köşesiz tatlı bir kavis halinde olmalı. ÖNEMLİ BİR SAPTAMA

Ayrıca ( şu an yöntemi açıklayamadım ama ) , tasarımı kontrol etmenin en iyi ve gerekli yolu ; teknenin
ağırlık merkezini baz alarak bunun önünde ve arkasında kalan tüm postaların su altında kalan hacimlerini
( gerekirse milimetrik kağıda çizip kare sayarak, ille matematiksel yöntem şart değil ) hesaplayıp, 0. postadan
son postaya kadar bir diyagram üzerine çizmektir.
Bu çizimin bir çan eğrisi oluşturması ve başla kıçta hacimlerin birbirine yakın olması lazım. Bu çizimde sanırım
çan eğrisi daha çok  bir kaşığa benzeyecek...Başta çabuk dolmaya başlayacak, ortada tepe noktayı bulacak
( ki öyle olması lazım ) , ama kıça doğru ince bir sap gibi kalacak, baş / kıç hacimler pek oranlı olmayacak.

Aali'nin sözünü ettiği ölçümler ya dediği gibi minik karelerden oluşan bir şablon üzerinde pisteki sayarak yapılır veya genellikle kent planlamacılarının kullandığı Planimetre denen bir alet ile ölçülür.

Yine Aali'nin bahsettiği hesap yöntemi tanımlaması  enine atalet Momentidir. Söyle bir tablo çıkartmak gerekir.
1.kolon : Posta No
2.Kolon : Su hattında 1/2en (Ft)
3.kolon : 1/2 enlerin küpü
4.kolon : Simpson çarpanı (Aşağıda her posta için vereceğim)
5 Kolon : 2 ve 4. kolonun çarpımı

Bu hesaplamalar sonunda 5.kolon alt alta toplanır ve ΣT olarak tanımlanır.

Formülü söyledir:
It = (2 x Σf x CI/3) /3

It = Transverse atalet momenti
Σf = 5.kolon toplamı
CI =  Posta aralığı

Bu hesaplama sadece enine atalet momentini tanımlar.
Ayrıca Boyuna atalet momentinin de hesaplanması gerekir.

Kısaca burada açıklamaya çalıştıklarımız aslında tekne tasarımında "stabilite" konusunun cim karnında noktası.
Şimdilik çizdiğimiz teknenin denizcilik kalitelerini öngörerek göze hoş görünecek alıştırma çizimleri yapmak olmalı.

Stabilite konusunu kışın uzun gecelerinde yine bu topik altında anlatmaya çabalayacağım.

Bir de diyorlar ki tasarımcı iki çizgi çiziyor tonla para talep ediyor. Peehhh!

[Kutsi Arda Usluy]

Tüm tavsiyeleri okudum , gereğini uygulamaya çalışacağım.
Ancak teknenin kıç kısmına dikkat ederseniz , nokta sayısının azlığı farkedilecektir.
Bu da sadece taslak olarak durmasından kaynaklanıyor.Şimdilik ,üstte yüzey ile kapladığım
bölümlere yoğunlaşmış, 8 nolu postadan gerisini sonraya bırakmıştım.Tamamen hatalı olduğunun
farkındayım.Buraya kadar pek matematik model uygulama şansım yoktu, şimdi yavaş yavaş formuller
geldiğine göre , tasarım iyileşmeye başlayacaktır.
Aali ve Cem korsanlarıma teşekkür ederim.

[Kutsi Arda Usluy]

sildim...
Ayrıca ( şu an yöntemi açıklayamadım ama ) , tasarımı kontrol etmenin en iyi ve gerekli yolu ; teknenin
ağırlık merkezini baz alarak bunun önünde ve arkasında kalan tüm postaların su altında kalan hacimlerini
( gerekirse milimetrik kağıda çizip kare sayarak, ille matematiksel yöntem şart değil ) hesaplayıp, 0. postadan
son postaya kadar bir diyagram üzerine çizmektir.
sildim...

Ali Abim korsanım , altı çizili kısmı anlayamadım..  

[Aali San]

  Bunun için matematiksel formüller var ; bulup yazacağım. Ama matematikte iyi olmak lazım ; hesap
     yöntemiyle çözebilmek için...

    Kabaca olayı şöyle anlatayım :
    Postalarımız var, baştan kıça. Diyelim ki 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14....bunları numaraladık.
    ( Kimi numaralamayı kıçtan başa, kimi baştan kıça yapar. Önemi yok )

    Diyelim ki teknemizin ağırlık merkezinin de 8 nolu postada veya bunun az önünde veya arkasında
    olmasını düşündük, istedik veya planladık.

    Şimdi bizim deplasman çan eğrisini oluşturmak ve deplasman ( ya da kaldırma kuvvetinin ) tekne
    su hattı boyunca nasıl dağıldığına bakmak için ( ayrıca buradan çizdiğimiz planın deplasmanını da
    göreceğiz. Örneğin çizdiğimiz tekne 10 metre ise ve hesaplayacağımız yaklaşık deplasman diyelim
    10 ton çıkıyorsa, tekneyi yanlış çizdik, tekne aşırı suya batmış ve aşırı ağır, hantal demektir )
    0 ile 1, 1 ile 2, 2 ile 3....   postaları arasında kalan hacmi hesap etmemiz lazım.
    ( Su hattı yani LWL altında kalan hacimden bahsediyoruz...)

   Lazım da, tekne dediğimiz hiç düz hattı olmayan '' eğri-büğrü '' bişi...Nasıl yapacağız ?
   Belli bir kabul ve hata payıyla şöyle yapılabilir...Örneğin '' tasarım postalarımız '' arası ( normal
   inşa postaları daha sık ve farklı yerlerde olabilir, önemli değil ) da 1 metre olsun. Elimizde
   teknenin yan görünüşü ve posta çizimleri var ; ölçüleri buradan alacağız.                             

   O. posta diyelim suya sadece 5 cm, 1. posta 20 cm batıyor olsun ( çizimimize göre ) ve 0. posta
  pruvadan geçtiğine göre su hattındaki genişliği ancak bir kaç cm ; 5 cm kabul edelim, 1. posta
  ise olsun olsun 55 cm genişlikte olsun. ( Bu arada tabii posta su hattı boyunda daha geniş, en
  alt, omurga noktasında daha dar olacak, istenirse daha yaklaşık hesap için bunun da ortalama
  genişliği hesap edilebilir, edilirse daha iyi olur )

  Demek ki bu iki posta arasında su altında kalan derinlik  gayet kabaca ortalama 5+25 / 2 = 15 cm,
  genişlik 5+55 / 2 = 30 cm olsun. İki posta arası 1 metre olduğuna göre ; 0 ve 1 postaları arasındaki
  hacim 0,15 x 0,30 x 1 m3 olacak .

  Böyle tüm postalar arası hacimleri hesaplayıp bir diyagrama ölçekli çizdiğimizde ; ( sol eksende hacim,
 alt eksende sırasıyla postalar )
  a ) çıkan Çan Eğrisinin gerçek bir Çan Eğrisine benzemesi ve eğrinin biçimli , yani inişli çıkışlı, anı
      zıplayan vs olmaması lazım
  b ) Teknenin ağırlık merkezinin önünde ve arkasında kalan hacimlerin toplamlarının eşit olmasalar dahi,
    birbirine yakın olması lazım.

   Yani 3,5 tonluk bir tekne tasarlamışsak baş ve kıç 1750'şer kg'a denk 1,75 m3 çıkmaz ama , misal
  1500 : 2000 gibi çıkmalı...Arada büyük fark varsa, tekne dengesiz, başlı veya kıçlı, her halükarda
  kötü ve dengesiz bir tasarım demektir.

[Cem Gür]

Çok güzel Aali'nin mesajını okuduğumda fark ettim. Yukarıdaki mesajımda Simson çarpanlarını vermeyi unutmuşum. Özür diliyorum.
Aali'nin bahsettiği narinlik tasarım ve hesabını adamlar bu Simson çarpanları ile hallediyorlar.

Posta numarası yanında SM'i variyorum.
0 1
1 4
2 2
3 4
4 2
5 4
6 2
7 4
8 2
9 4
10 1

[Kutsi Arda Usluy]

  , ok mevcut tasarımı önceki uyarılara göre düzeltip  çıkarıyorum...
Rhino, bahsi geçen kısımların tam volümünü hesaplayabiliyor..
bakalım çan eğrisi ne kadar eğri ne kadar doğru çıkacak 

[Kutsi Arda Usluy]

2-3 postalar arası su altı deplasman : 0.344867898 m3

3-4 postalar arası su altı deplasman : 0.481673906 m3

Doğru mu anladım yoksa hatalımı?

[Cem Gür]

Neden (0) postasından başlamadın.?
0-1
1-2
2-3 vs.... diye gitmedin?

[Kutsi Arda Usluy]

 0-1 : 0.035569922 m3
 1-2 : 0.192139702 m3
 2-3 : 0.344867898 m3
 3-4 : 0.481673906 m3

Şeklinde gidiyor.Yorumunuzdan doğru yolda olduğumu anlıyorum cem Abi.

Ancak farkettim ki omurganın radiusu katı volüme dahil olmuyor.(Resimde,hacimler arası geçiş çizgileri dik ) )
Onları düzeltip , tüm su altı hattı altında kalan hacimleri, tekrar hesaplatıp , meşhur eğriyi çizeceğim .
Bakalım ne çıkacak ?  

Ali Korsanıma da teşekkür etmeyi unuttum..

[A.Rahman]

Delftship namında bir program var, tasarım ile ilgili,
yüzeysel bir çalışma yaptım, üç boyutlu olması açısından iyi gibi görünüyor
Programı bilen var mı, acaba ciddi bir çalışma yapılabilir mi?

[Kutsi Arda Usluy]

11-12      : 29,27
11-10      : 142,97
10-09      : 520,06
09-08      : 639,3
08-07      : 667,78
07-06-05  : 647,61
05-04       : 587,15
04-03       : 485,48
03-02       : 350,24
02-01       : 193,76
01-00       :  47,14
TOPLAM    : 4310,75 dm küp

Meşhuuur çan eğrisi : 




Şimdi en başa dönüp deplasmanı hesaplayalım,
((Su hattı boyu + 1,5 )³ x 0.82 )/ 100 = ((6+1,5)³ x 0.82) /100 = 3,459 m³

Fark = 4,310 - 3,459 = 0,851 m³   


Ağırlık merkezi :


Tekne nasıl tasarlanmaz , takdimimdir ...    

[Mustafa Aziz Çınar]

yahu tevazuyu bırak, bu işi biraz daha ciddiye al ve planlar üret te vesikalı türk tekne  modelleri çoğalsın denizlerde arda korsan..   

[Aali San]

DEVAM ! DEVAM !

Hepimizi ileride amatör tasarımcı yapabilirsiniz...

Unutmayın bugün hayranlıkla baktığımız kimi klasiklerin ünlü tasarımcıları muhtemelen
bu hesapları dahi bilmiyorlar ; içlerinden gelen bir sesi ve gözlerine hoş görüneni
takip ederek , kimisinin performansına bugün bile hayret edilen o canım tekneleri
tasarlıyorlardı...

Arada çuvalladıkları da olurmuş, ünlü örnekleri de var ; ama ne olursa olsun, bir
kere yaptıkları tekneler günümüzün teknelerinden kat be kat güzelmiş.